Anasayfa / Hayvanlar Alemi / Salyangozun Hareketleri Bize Teknolojiyi Fısıldar

Salyangozun Hareketleri Bize Teknolojiyi Fısıldar

SALYANGOZUN HAREKETLERİ BİZE TEKNOLOJİYİ FISILDAR

Bahçemizde dolaşırken, deniz kıyısında gezinirken sık sık karşılaştığımız canlılardan olan salyangozlar helezon şeklinde bir kabukla sarılı vücutlarıyla zemin üzerinde sürünerek hareket ederler.  Salyangozların vücutları, ayak adı verilen güçlü bir kastan oluşur. Bu ayak da, çok sayıda küçük kastan oluşur. Kasların çokluğu aşağı ve yukarı, dalga şeklinde hareketleri mümkün kılar. Salyangozların hem okyanus zemininde, hem de yerde sürünebilmeleri, kimi zaman duvara veya ağaca tırmanıp, kimi zaman da ters bir şekilde asılabilmeleri bu hareket kabiliyetinin detaylarla donatıldığını bize gösterir. 


Salyangozların Hareketini Kolaylaştıran Özel Bir Yapı: Mukus

Salyangozun hareketine, özel kas sistemi dışında, vücudunu kaplayan mukus isimli sıvı da yardım eder. Bu sıvı detaylı olarak incelendiğinde, üstün bir akıl gerektiren özelliklere sahip olduğu açıkça görülecektir.

                                                 SALYANGOZ

Salyangozun zarar görmesini engeller:

Tıpkı bir arabanın yeni dökülmüş bir asfalt yolda daha rahat hareket edebilmesi gibi, mukus da sürtünme kuvvetini azaltarak, salyangozun daha rahat ve nispeten daha hızlı ilerlemesini sağlar. Ayrıca aynı, bir arabanın toprak bir yolda seyahat ederken hasar alabileceği gibi; böyle bir ortamda hareket eden salyangoz da zarar görebilir. İşte bu durumda bu sıvı keskin ve sert yüzeylere karşı salyangozu korur. Mukusun koruyucu özelliği o kadar kuvvetlidir ki; salyangoz jilet ya da bıçak gibi son derece keskin yüzeylerde bile hiçbir şekilde hasar görmeden, hatta bir çizik dahi almadan ilerleyebilir.

Hem sert hem de yumuşak olan yapısı koruyucu bir kalkan oluşturur: 

Mukus o kadar özel yaratılmıştır ki; salyangozun yumuşak bir şekilde üzerinden kayıp gitmesine izin verirken; bir yandan da kuruduğu zaman adeta bir mermer kadar sert olur. Salyangozlar, zaman zaman kabuklarına çekildiklerinde, evlerinin kapılarını bu sıvı ile kapladıkları zaman, kabukları adeta bir çelik kapı gibi dışarıdan girilmesi imkansız hale gelir. 

Yapışkan özelliği salyangozun her ortamda yürümesini sağlar:

Salyangozların hareketlerindeki komplekslik, mukusun yapışkan özelliği dikkate alındığında çok daha iyi anlaşılmaktadır. Mukus, o kadar kuvvetli bir yapıştırıcıdır ki, salyangoz ters bir şekilde bir yere asıldığında veya fırtınaya ya da sarsıntıya maruz kaldığında kati suretle yerinden düşmez. 
Genellikle, bir yapışkan yüzeyden bedeni ayırmak için, belirli noktalara güç uygulamak gerekir. Ancak, salyangozlar hiçbir güç kullanmadan, rahat rahat süzülerek ilerlerler. Bu çok zor işlemde, kasların yapısının çok önemli bir rolü vardır. Belirli noktalara güç uygulamak yerine, güç tüm kas yüzeyinde eşit olarak dağılmıştır. Bu sayede canlı bu kuvvetli yapışkan üzerinde yürürken hiçbir güçlük çekmez.

                                      salyangoz 1

Salyangozun Taklit Edilmeye Çalışılan Hareket Sistemi

Salyangozun hareket yeteneği bu canlının sahip olduğu en üstün özelliklerden biridir. Bu nedenle mühendisler yaptıkları robotlarda canlının bu üstün özelliğini taklit etmeye çalışırlar. Ancak bilim adamları salyangozun hareket özelliğini tam olarak taklit etmeyi henüz başaramamışlardır. Nitekim Madrid Carlos Üniversitesinden Javier Rodriguez salyangoz mukusunun çok özel bir birleşime sahip olduğunu ve bu sıvının Newton’un yerçekimi kanunlarına karşı koyan kompleks fiziksel özelliklere sahip olduğunu belirtmiştir. Araştırmacılar bu mukusun hareket etmeyi sağlayan bileşimini bilmek ve aynı davranışlara sahip olan robotlar üretmeyi denemek istemektedirler. 

Salyangozlar kuyruklarından kaslarına doğru yayılan bir dizi kas dalgası ile hareket ederlerken mukus üzerinde sürünürler. Araştırmacılar bu kas dalgalarının hareketini dijital kameralarla kaydetmek için, salyangozları şeffaf yüzeylerde hareket edecekleri şekilde yerleştirmişlerdir. Eğer bilim adamları bu araştırmalar sonucunda salyangozun hareket etme tekniğine sahip robotlar yaparlarsa bu tip biyomimetik robot türleri geleneksel cihazların yapamayacağı görevleri yürütebilirler. Örneğin, bazı araştırmacılar, mukus sıvısı içinde salyangozun ileri itme mekanizmasına benzer şekilde hareket edecek cihazlar yaparak bunların genelde nefes borusu, yemek borusu (özofagus) veya kalın bağırsak gibi ince mukus tabakası ile kaplı organların içine yerleştirmeyi ve bu şekilde endoskopik görüntüler elde etmeyi düşünmektedirler.

KAYNAK: Doğa bilimleri derneği

 

 

Sonraki Konu

Kovanı Koruyanlar: Gardiyan Arılar

Kovanı Koruyanlar: GARDİYAN ARILAR                       …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.