Buradasınız: Anasayfa8. Sınıf Fen KonularıKatıların Basıncı

Çivinin duvara girmesi, bıçağın ekmeği kesmesi, karda yürüyen kişinin karın içine batması bir kuvvetin etkisiyle olur. Ancak burada önemli olan toplam kuvvetin büyüklüğü değil birim yüzeye etki eden kuvvetin büyüklüğüdür. Yani “Kuvvet / Yüzey alanı” oranının büyük olmasıdır. Bir yüzeye etki eden toplam kuvvetin o yüzeyin toplam alanına oranı basınç olarak adlandırılır. Bir başka açıklamayla basınç birim yüzeye dik olarak etki eden kuvvettir.

Basınç, “Kuvvet / Yüzey alanına eşit olduğundan basınç birimi de “Kuvvet birimi / Yüzey alanı birimi”ne eşittir. Kuvvet birimi N, yüzey alanı birimi m2 alınırsa basınç birimi N/m2 olur. N1m2 ye Pascal (Paskal) denir ve Pa ile gösterilir. 1 Pascal, 1 N’luk kuvvetin 1 m2’lik yüzeye yaptığı basınçtır.

Kuvvet Birimi

Yüzey alanı Birimi

Basınç Birimi

N

m2

N/m2 (Pascal)

 

Katıların Basıncı
Bir çivinin geniş kısmından çekiçle vurduğumuzda çivinin sivri kısmı tahtaya girmeye başlar. Geniş kısma kaç N’luk bir kuvvet uygularsanız sivri kısma kuvvet aynı şiddetle iletilir. Ancak çivinin yan yüzeylerine herhangi bir kuvvet iletilmez. Katılar üzerine uygulanan kuvveti karşı yüzeye aynı şekilde iletir. Ancak çivinin sivri kısmının yüzey alanı çok küçük olduğundan sivri kısımdaki kuvvet / yüzey alanı oranı yani basınç büyük olacaktır. Bu sayede çivinin sivri ucu tahtaya büyük bir basınç uygulayacak ve tahta içine girebilecektir.
Çivi örneğinde olduğu gibi uygulanan kuvvet değişmemek kaydıyla yüzey alanı küçülürse basınç artar.
Katılarda basınç yüzey alanına bağlıdır. Yüzey alanı arttıkça basınç azalır yüzey alanı azaldıkça basınç artar.”

Katıların üzerine başka bir kuvvet etki etmedikçe ağırlıkları zemine etki eden toplam kuvveti oluşturur. Zemine değen yüzey alanı aynı olmak şartıyla zemine etki eden toplam kuvvet arttığında basınç artar, toplam kuvvet azaldığında basınç azalır.
Katı bir cismin üzerine elle bastırma gibi başka bir kuvvet uygulanmıyorsa cismin ağırlığı zemine uygulanan toplam kuvvete eşittir.

Basınç, “Kuvvet / Yüzey alanı” na eşit olduğundan uygulanan kuvvet yani katının ağırlığı arttığında basınç artar. Katının ağırlığı azaldığında basınç azalır. Yine ‘Kuvvet / Yüzey alanı” oranında ağırlık aynı kalmak şartıyla zemine değen yüzey alanı arttıkça basınç azalır, yüzey alanı azaldıkça basınç artar. Çivi, bıçak gibi kesici ve delici aletlerin sivri kısımlarında yüzey alanı küçüldüğü için basınç artar. Bundan dolayı batma ve kesme kolaylaşır. İş makinelerinin ağırlıkları çok fazladır. Çalışma sırasında toprak zemine gömülmemeleri için tekerlek yerine yüzey alanı daha fazla olan paletlerle zemine değerler. Benzer şekilde karda yürürken kar ayakkabısı kullanıldığında da yüzey alanı genişletilerek basınç azaltılmış olur. Böylece kar içine gömülmeden rahatlıkla yürüyebilirsiniz. Kar ambulanslarında da kara batmadan gidebilmeleri için tekerlek yerine palet kullanılmıştır.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Ali KUŞÇU Türk-İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başların...

Anders Celsius

Anders Celsius

(1701-1744)Uppsala da Doğan ve çalışmalarını bu kentte gerçekleştiren İsveçli fizikçi ve astronom anders celsius 1730 da...

Archimedes ( Arşimet)

ARCHİMEDES (ARŞİMET) (M.Ö. 287-212) Grek kökenli bir aileden gelen Archimedes, Sicilya'nın Siraküz kentinde doğdu. Ba...

Buluşlar Ve İcadlar

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri ya...

Fotoğraf Makinasının İcadı...

Fotoğraf makinesinin tarihçesi Fotoğrafçılığın başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemektedir....

Lazerin İcadı

Bir tüpün bir ucuna tam sırlı ve yansıtıcı bir ayna , diğer ucuna da yarı sırlı ve kısmen yansıtıcı bir ayna konur. Bu t...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Soğan Zarı Hücresinin İncelenm...

Soğan Zarı Hücresinin İncelenmesi

Soğan Zarı Hücresinin İncelenmesi Bu deneyin amacı bitki h...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...