Buradasınız: Anasayfa6. Sınıf Fen KonularıIşığın Yansıması
 
 Işığın yansıması:
yansımaGüneşli bir günde pencereden odanın içine giren ışığı saat camı veya küçük bir cep aynası kullanarak odanın tavanına çıkartabilirsiniz. Bu yansıtma işlemi sırasında ışığın doğrultusunu değiştirerek farklı bir yönde ilerlemesini sağlarsınız. Su kenarlarındaki ağaçların su’ da oluşan görüntüleri yansımanın doğada gerçekleşen halidir.
 
 
 
 
 
 
 
aynadayansimaParlak yüzeylerde gelen ışık belirli bir kurala göre yansır, bilim insanları yansıma olayını yansıma kanunları ile açıklar. Ancak bu kanunları anlamak için bazı temel kavramları bilmemiz gerekir. Bir ışının düz aynadan yansıması çizimle gösterilirken, düz ayna düz bir çizginin arkasına taralı çizgiler yapılarak gösterilir. Taralı çizgilerin olduğu taraf aynanın arkasıdır, bir ışık kaynağından yayılan veya yansıtıcı bir yüzeyden yansıyan ışın, ışının ilerleme doğrultusunda çizilen doğrusal çizgiler ve bu doğrusal çizgiler üzerine konulan ışının ilerleme yönünü gösteren ok ile belirtilir. Işının ilerleme yönü ve doğrultusunu temsil eden bu doğrusal çizgilere ışık ışını adı verilir.
Yansıtıcı yüzeye gönderilen ışına gelen ışın yüzeyden yansıyarak gelen ortama geri dönen ışına yansıyan ışın adı verilir. Gelen ışının aynaya düştüğü noktadan hayali olarak çizilen ve yansıtıcı yüzeye dik olarak çizgiye yansıtıcı yüzeyin normali adı verilir. Bir yüzeye dik olarak çizilen çizgi yani yüzey normali yüzey ile 90 derecelik açı yapar.
 
yansıma kanunlarıYansıma Kanunlarına göre:
  1.Gelen ışın yansıyan ışın ve yüzey normali aynı düzlemdedir

  2.Gelme açısı yansıma açısına eşittir (α=β) 

 
 
 
Gelme açısı ile yansıma açısının eşit olması, gelen ışının ayna ile yaptığı açının yansıyan ışının ayna ile yaptığı açıya eşit olmasını sağlar. Çünkü normal yüzey ile 90 derecelik açı yapar ve gelme açısı ile gelen ışının ayna ile yaptığı açının toplamı 90 derece olduğu gibi yansıyan ışın ile yansıyan ışının ayna ile yaptığı açının toplamı da 90 derecedir.
Normal üzerinden gelen ışının gelme açısı 0'dır bu durumda yansıma açısında 0 olacak, yansıyan ışında normal üzerinden geri dönecektir. O halde normal üzerinden gelen ışın kendi üzerinden geri dönecektir. Paralel bir ışın demeti, düzlem aynaya gönderildiğinde yansıma kanunlarına göre ve aynadan paralel ışın demeti olarak ayrılacaktır. Işığın bu şekilde yansımasına düzgün yansıma denir.
tam ve edağınık yansima
Pürüzlü olmayan düzgün yansıtıcı yüzeylerde düzgün yansıma görülür. Düzgün bir yansıtıcı yüzeye bir ışık kaynağından çıkan ışık ışınları gönderildiğinde ışınlar düzgün yansıdığı için yansıyan ışınların bulunduğu bölgedeki gözlemci ışık kaynağının görüntüsünün net olarak görebilir. Düzgün yansıtıcı yüzeyler, cisimlerin görüntülerinin net olduğu yüzeylerdir. Buruşturulmuş bir alüminyum folyo yamultulmuş bir teneke ya da dalgalanmış bir su yüzeyini düşünün, bu yüzeylerden de gelen ışınlar yansıma kanunlarına göre yansır. Ancak yüzey düzgün olmadığından sanki farklı yönlerde duran pek çok düzlem aynadan oluşmuş gibi davranır. Dolayısıyla her bir noktanın yüzey normali farklı olacağından yüzeye gelen paralel ışın demeti içindeki Işınların gelme açıları ve yansıma açıları farklı olacaktır. Bu şekilde pürüzlü yüzeylere gelen paralel ışın demeti paralel olarak yansımaz. Pürüzlü yüzeylerde görülen bu yansıma şekline dağınık yansıma denir. Buruşturulmuş bir alüminyum folyo üzerinden bir cismin görüntüsünü net olarak göremezsiniz. Cisimden veya ışık kaynağından gelen ışınlar folyo yüzeyine düştükten sonra ancak bir kısmı size ulaşabilir. Bir kısmı ise başka yönlerde yayılır, dalgalanmış bir su yüzeyinde dağınık yansımadan dolayı net bir görüntü oluşmaz. Düzgün yansımada cisimden gelip düzgün yansıyan ışınların size ulaşması için sizin yansıyan ışınların geçtiği belirli bir bölgede bulunmanız gerekir. Ancak o zaman cismi görebilirsiniz. Dağınık yansımada cismin görüntüsü yüzey üzerinden net oluşmasa da yüzeyden yansıyan ışınlar her yönde yayıldığı için geniş bir alanda cisimden gelen ışınları görebilirsiniz. Saman kâğıdı yer döşemesi kumaşlar gibi yüzeylerden ışık dağınık yansıdığı için oda içince herhangi bir yerde dururken bu cisimlerden yansıyan ışınlar size ulaşabilir. Bir spot lambasının arka yüzeyinin incelediyseniz birbirinden farklı yönlere bakan çok küçük aynalardan oluştuğunu fark etmişsinizdir. Bu çok küçük ve farklı yönlerdeki aynalar dağınık yansıma ile lambadan çıkan ışığın farklı yönlerde yayılmasını sağlar. Spot lambaları fotoğrafçılıkta kullanılır ve cisimleri farklı doğrultulardan gelen ışık ışınları ile aydınlatarak ayrıntılarının görünmesine olanak sağlar.
 
Aynalar
 
Aynalar üzerine gelen ışığın tamamına yakınını yansıtırlar, yüzeyi çok iyi parlatılmış metaller ayna olarak kullanılabilse de günlük yaşamda daha çok camdan yapılmış aynalar kullanılır. Cam yüzeyinin bir tarafı alüminyum veya gümüş ile kaplanarak ayna yapılır. Aynalar yansıtıcı yüzeyin şekline göre isim alır.
 
Düzlem ayna;
Yansıtıcı yüzeyi düz olan aynalara düzlem ayna denir. Sabah uyandığınızda yüzünüzü yıkadıktan sonra banyoda kendinize baktığınız ayna düzlem aynadır. Düzlem aynada görüntü düzdür. Düz ayna önündeki bir çiçeğim görüntüsüne bakarsanız çiçeğin renkli yaprakları cisimde olduğu gibi görüntüde yukarıdadır. Ancak görüntü aynaya göre simetriktir. Cismin sağı görüntünün soludur, düzlem ayna önünde elinizi kaldırırsanız, görüntünüzün sol eli havaya kalkar. Düzlem aynalarda cisim ve görüntü boyutu aynıdır. Düzlem ayna önünde kendinize bakarsanız görüntünüzü boyunun sizin gerçek boyunuzla aynı olduğunu görürsünüz. Bu özellik aynaya yaklaştıkça ya da uzaklaştıkça değişmez. Düzlem aynaya yaklaştığınızda görüntünüzde aynaya yaklaşır. Görüntünün aynaya uzaklığı cismin aynaya uzaklığına eşittir.
 
Düzlem aynada görüntünün özellikleri
  • Düzdür
  • Simetriktir
  • Cisimle aynı boydadır
  • Sanaldır
  • Görüntünün aynaya uzaklığı cismin aynaya uzaklığı ile eşittir
 
Bazı binaların dış cepheleri ayna gibi yansıtıcı camlar ile kaplıdır. Bu yansıtıcı camlar ışığın binanın içerisine girmesini engelliyerek binaların yaz aylarında fazla ısınmasını önler. Düz aynalardan periskop, kestirim makinesi ve tepegöz yapımında yararlanılır.
 
Küresel aynalar
Kaşığın iç yüzeyindeki görüntümüz ters ve küçük, dış yüzeyindeki görüntü düz ve küçüktür. Kaşıkta olduğu gibi yansıtıcı yüzeyi küre kapağı olan aynalara kürsel aynalar denir. Yansıtıcı yüzeyi bir küre kapağının iç yüzeyi olan aynalar çukur aynalardır. Yansıtıcı yüzeyi bir küre kapağının dış yüzeyi olan aynalar tümsek aynalardır. Yani kaşığın iç yüzeyi çukur ayna dış yüzeyi tümsek aynadır. Çukur aynaya gönderilen ışın demeti aynadan yansıtıldıktan sonra bir noktada kesişir. Yansıyan ışınların kesiştiği bu nokta çukur aynanın odak noktasıdır. Işınlar bu noktada kesiştikten sonra yollarına devam eder. Çukur aynanın bu özelliğinden yararlanarak güne fırınları yapılmış. Güneş fırınında bir çukur aynanın odak noktasına konulan güneşten alınan paralel ışınların yemeğin üzerinde kesişmesi ile pişirilir. Çukur aynanın odağına konulmuş bir ışık kaynağından gelen ışınlar aynada yansıdıktan sonra birbirine paralel olarak devam eder. Bu özelliğinden dolayı çukur aynalar araba farları, ışıldaklar ve el feneri yapımında yararlanılır. Araba farklarında ampul bir çukur aynanın odağına konur, ampul den çıkan ışık ışınları çukur aynadan paralel olarak yansır ve paralel bir ışın demeti haline gelir.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Ali KUŞÇU Türk-İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başların...

Anders Celsius

Anders Celsius

(1701-1744)Uppsala da Doğan ve çalışmalarını bu kentte gerçekleştiren İsveçli fizikçi ve astronom anders celsius 1730 da...

Archimedes ( Arşimet)

ARCHİMEDES (ARŞİMET) (M.Ö. 287-212) Grek kökenli bir aileden gelen Archimedes, Sicilya'nın Siraküz kentinde doğdu. Ba...

Buluşlar Ve İcadlar

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri ya...

Fotoğraf Makinasının İcadı...

Fotoğraf makinesinin tarihçesi Fotoğrafçılığın başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemektedir....

Lazerin İcadı

Bir tüpün bir ucuna tam sırlı ve yansıtıcı bir ayna , diğer ucuna da yarı sırlı ve kısmen yansıtıcı bir ayna konur. Bu t...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...

Elektromıknatıs Deneyi

Elektromıknatıs Deneyi

Balondan roket yapalım deneyi Bu deneyde bir çivin nasıl mık...