Buradasınız: Anasayfa8. Sınıf Fen KonularıSes Enerjidir

SES BİR ENERJİDİR

ses enerjisiBüyük bir patlamadan sonra çevredeki binaların camlarının kırıldığını duymuşsunuzdur. Bunun nedeni patlamayla ortaya çıkan ses dalgalarıdır. Ses de ışık gibi bir enerji türüdür. Bir teli titreştirildiğinizde ona bir enerji kazandırırsınız. Tel titreşirken enerjisini etrafındaki ortamın taneciklerine aktarır. Tanecikler bu enerjiye hareket ederek sesin dalgalar halinde yayılmasını sağlarlar.

Yan yana duran iki diyapazondan birine tokmakla vurarak titreştirdiğinizde diyapazon ses üretir. Bir süre sonra yanındaki diyapazonun da titreşerek ses üretmeye başladığını görürsünüz. Bu olay sesin bir enerji olduğunu gösterir. Birinci diyapazonun titreşimi havada ses dalgaları oluşturur. Bu dalgalar ikici diyapazona ulaştığında ikinci diyapazonu da titreştirir. Ancak bu iletilme sırasında enerjinin bir kısmı ısı enerjisine dönüşerek kaybolur. İkinci diyapazon birinci diyapazondan çok fazla uzaklaştırılarak deney tekrarlandığında ikinci diyapazonda titreşim oluşmayacaktır. Bunun nedeni ses dalgalarının ikinci diyapazona ulaşmadan enerjisini kaybetmesidir.

sesten rahatsız olmaÇok yüksek ses üreten bir iş makinesinin yanındayken çok rahatsız olabiliriz. Ancak biraz uzaklaşırsak sesi daha az duyarız. Çok uzak bir yere gittiğimizde sesi hiç duymayız. Bunun nedeni ise ses kaynağından uzaklaştıkça ısıya dönüşerek kaybolan enerji miktarının artmasıdır. Belirli bir uzaklıktan sonra ses enerjisi bize hiç ulaşmadan tamamen ısıya dönüşür. Bazı maddelerin sesi daha iyi soğurduğunu öğrenmiştik. Kauçuk, kumaş gibi esnek maddeler ses enerjisini ısı gibi başka enerjilere daha fazla dönüştürdüğü için sesi soğurur. Gerçekte enerji yok olmamaktadır. Sadece ses enerjisinden başka bir enerjiye dönüşmektedir.

 

Yağmurlu bir günde yıldırım düştüğünde önce yıldırımın ışığını görür bir süre sonra sesini duyarız. Bunun nedeni ışığın sesten daha hızlı yayılmasıdır. Işık havada 300.000.000 m/s hızla yayılırken ses 340 m/s hızla yayılabilir. Işık da bir enerjidir. Ancak sesten çok daha hızlı hareket eder ve maddesel bir ortam olmadan yayılabilir. Uzayboşluğunda ışık yayılabilmektedir. Ancak ses boşlukta yayılmaz. Sesin yayılabilmesi için ses dalgalarını iletecek taneciklerin bulunması gerekir ve ortamdaki tanecik yoğunluğu ne kadar fazlaysa ses o kadar hızlı yayılır. Bu nedenle ses en hızlı katılarda, sonra sıvılarda en yavaş gazlarda yayılır. Işık ise bazı maddesel ortamlarda yayılamaz.

Ortamdaki tanecik yoğunluğu artarsa sesin yayılma hızı artar.

Ortamın sıcaklığı artarsa sesin yayılma hızı artar.

 

spersonicSesten hızlı giden uçakların olduğunu biliyoruz. Eğer hareketli ses kaynağının hızı ses hızına ulaşırsa ses dalgalarının hepsi üst üste biner ve moleküller üzerindeki titreşim etkisi artar. Bu da bir basınç meydana getirecektir. jet uçakları deniz üzerinde uçarken olağandışı bulutsu bir bölge oluşturur. İşte bu yüksek basınçlı hava duvarına ses duvarı denir. Uçak bu duvarı aşarak ses hızını aştığında şiddetli bir gürültü duyulur. Bu olay, ses duvarını aşmak olarak isimlendirilir.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Ali KUŞÇU Türk-İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başların...

Anders Celsius

Anders Celsius

(1701-1744)Uppsala da Doğan ve çalışmalarını bu kentte gerçekleştiren İsveçli fizikçi ve astronom anders celsius 1730 da...

Archimedes ( Arşimet)

ARCHİMEDES (ARŞİMET) (M.Ö. 287-212) Grek kökenli bir aileden gelen Archimedes, Sicilya'nın Siraküz kentinde doğdu. Ba...

Buluşlar Ve İcadlar

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri ya...

Fotoğraf Makinasının İcadı...

Fotoğraf makinesinin tarihçesi Fotoğrafçılığın başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemektedir....

Lazerin İcadı

Bir tüpün bir ucuna tam sırlı ve yansıtıcı bir ayna , diğer ucuna da yarı sırlı ve kısmen yansıtıcı bir ayna konur. Bu t...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...

Balondan Roket Yapalım

Balondan Roket Yapalım

Balondan roket yapalım deneyi Bu deney okul öncesi öğrenc...