Buradasınız: Anasayfa7. Sınıf Fen Konularıİç Salgı Bezleri

korkmakBir korku filmi izlerken vücudunuzda ne gibi değişiklikler hissediyorsunuz? Kalp atışının arttığını, soluk alış verişinin hızlandığını, gözbebeklerinizin  genişlediğini fark ettiniz mi?

Heyecanlı bir olay yaşadığınızda kalp atışlarının nasıl değiştiğini veya utandığınızda yüzünüzün kızardığını görmüşsünüzdür.

Yaşamımız süresince vücudumuzda gerçekleşen bu değişikliklerin nedeni sinir sistemimizle birlikte iç salgı bezlerimizdir. 

 

 

Canlı vücudunda enzimlerin çalışmasını sağlayan ve metabolizmayı düzenleyen özel kimyasal maddelere hormon denir.

Hormonlar iç salgı bezlerimiz tarafından salgılanır ve kan yolu ile ilgili organlarda denetleme ve düzenleme görevi yapar.

İç salgı bezleri sinir sisteminin kontrolünde çalışır. Bazen sinir istemini de etkileyebilir.

Hormonların etkilediği özel doku ve organlar vardır. Biz bu organlara hedef organ adını veririz. Kimi hormonlar sadece bir organı etkilerken bazı hormonlar birden fazla organı hatta tüm hücrelerimizi etkileyebilir.

 

Hormonların görevlerini yavaş ama uzun süreli gerçekleştirirken, sinirsel iletişim hızlı ama kısa sürelidir.

Hormonlar sayesinde;

•İç denge sağlanır.

•Büyüme ve gelişme olayları düzenlenir.

•Üreme olayları denetlenir.

Hormonlar normal olarak kanda çok az miktarda bulunur.  Eğer bu miktarın altında veya üstünde olursa organizma bazı anormallikler ortaya çıkar.

 

 

İÇ SALGI BEZİ SALGILADIĞI HORMON
HİPOFİZ BEZİ Büyüme hormonu
TİROİT BEZİ Tiroksin
BÖBREKÜSTÜ BEZLERİ Adrenalin
PANKREAS

İnsülin

Glukagon

TESTİSLER

YUMURTALIKLAR

Eşeysel hormon

Eşeysel hormon

Bir insanda; hormon salgılayan bezin zedelenmesi, hormonun normalden daha fazla veya daha az salgılanması, hedef organ rahatsızlıklarına sebep olabilir.

İnsanda iç salgı bezleri:

• Hipofiz bezi

• Tiroit bezi

• Böbreküstü bezleri

• Pankreas

• Eşeysel bez (bayanlarda)

• Eşeysel bez (erkeklerde)

 

 Hipofiz bezi; beyinde bulunan nohut büyüklüğünde bir iç salgı bezidir. Çeşitli hormonlar salgılar. Böylece tüm iç salgı bezlerinin çalışmasını denetler ve düzenler. Salgılarından biri de büyüme hormonudur. Bu hormon büyüme döneminde fazla salgılanırsa devlik, az salgılanırsa cücelik ortaya çıkar. Hipofiz aynı zamanda beynin bir parçasıdır. Bu nedenle iç salgı bezleri ve sinir sistemi arasındaki uyumu sağlar.

 Yumurtalıklar; ürettikleri hormonlarla ergenlik döneminde dişiye özgü özelliklerin ortaya çıkmasını sağlar. Dişide üreme olaylarını düzenler.

Testisler; ürettikleri hormonlarla ergenlik döneminde erkeğe özgü özelliklerin ortaya çıkmasını sağlar. Erkekte üreme olaylarını düzenler. Eşeysel bezlerin salgılanması üreme sisteminde sağlık sorunlarına yol açar.

Tiroit bezi; soluk borusunun önünde, gırtlağın altında, elinizle yoklayarak bulabileceğiniz

 

Bir iç salgı bezidir. Büyüme, gelişme ve vücuttaki tüm kimyasal olayların düzenlenmesinde rol oynayan tiroksin hormonunu salgılar. Tiroksin salgısı için vücudumuza yeteri kadar iyot almamız gerekir. Vücut yeteri kadar iyot alamadığı zaman tiroit bezi büyür. Sonuçta guatr denilen hastalık ortaya çıkar.

 

Böbrek bezi; böbreklerin üzerinde bulunan iki adet salgı bezidir. Kalp atışını ve solunumu hızlandıran adrenalin hormonu salgılar. Aşırı salgılanması durumunda kan basıncı artar. Kalp atışları hızlanır, kan şekeri yükselir, damarlar genişler ve gözbebeği büyür.

 Sindirim sisteminde ince bağırsağa gönderdiği salgılarıyla öğrendiğimiz pankreas, aynı zamanda bir iç salgı bezidir. Kanla hücreler arasındaki şeker alışverişini sağlamak için İnsülin ve Glukagon hormonunu salgılar. İnsülin hormonu yükselen kan şekerini düşürürken, Glukagon hormonu düşen kan şekerini yükseltir. Bu bezin çalışmasındaki düzensizlikler şeker hastalığına neden olur.

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Ali KUŞÇU Türk-İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başların...

Anders Celsius

Anders Celsius

(1701-1744)Uppsala da Doğan ve çalışmalarını bu kentte gerçekleştiren İsveçli fizikçi ve astronom anders celsius 1730 da...

Archimedes ( Arşimet)

ARCHİMEDES (ARŞİMET) (M.Ö. 287-212) Grek kökenli bir aileden gelen Archimedes, Sicilya'nın Siraküz kentinde doğdu. Ba...

Buluşlar Ve İcadlar

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri ya...

Fotoğraf Makinasının İcadı...

Fotoğraf makinesinin tarihçesi Fotoğrafçılığın başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemektedir....

Lazerin İcadı

Bir tüpün bir ucuna tam sırlı ve yansıtıcı bir ayna , diğer ucuna da yarı sırlı ve kısmen yansıtıcı bir ayna konur. Bu t...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...

Balondan Roket Yapalım

Balondan Roket Yapalım

Balondan roket yapalım deneyi Bu deney okul öncesi öğrenc...