Buradasınız: Anasayfa4. Sınıf Fen KonularıMaddeler Doğada Karışık Halde Bulunur
MADDELER DOĞADA KARIŞIK HALDE BULUNUR
SAF MADDELER
Maddelerin katı, sıvı ve gazlar olarak gruplandırılabileceğini öğrendiniz. Maddeler bu şekilde fiziksel hallerine göre gruplandırılmış olur.
Maddeler başka özelliklerine göre de gruplandırılabilir. Maddeleri oluşturan madde sayısı da isimlendirilmelerinde kullanılabilir.
Tek çeşit maddeden oluşan maddelere saf madde adı verilir.
 
Bakır tel daha küçük parçalara ayrıldığında hep bakır özelliği gösterir.
Demir bir kütle ufalanıp demir tozu haline getirildiğinde yine demir özelliği gösterir. Bakır tel ve demir kütle tek bir maddeden oluşur. Bu sebeple bakır tel ve demir kütle için saf maddedir diyebiliriz.
 
 

 

KARIŞIMLAR
Birden çok saf maddenin karışmasıyla oluşmuş maddelere karışım adı verilir.
Maddeler bir araya gelerek çok sayıda karışım meydana getirebilirler. Katılar hem kendi aralarında hem de sıvı gazlarla karışım meydana getirebilir.
Tuz ve şeker karıştırıldığında karışım oluşur. Tuz ve su, şeker ve su karıştırıldığında da karışımlar oluşur.
Karışımı oluşturan maddeler özelliklerini kaybetmez. Karışımlar ayrıldığında yine başlangıçtaki saf maddeler elde edilir.
 
ÇÖZELTİLER VE ÇÖZÜNME
Şekerli çay, tuzlu su ve şekerli su birer çözeltidir. Çözeltilerin çoğu sıvıdır. Ancak katı ve gaz çözeltiler de vardır.
Çözeltilerde katı maddeler, çok küçük parçalar halinde sıvı madde içerisinde dağılır. Katı madde sıvı içerisinde görünmez ancak varlığı hissedilebilir.
Tuzlu su çözeltisinde su çözücü, tuz ise çözünen olarak adlandırılır. Çünkü su tuzu çözer. Tuz ise suda çözünür.
Zeytinyağı ve su karıştırıldığında çözelti oluşmaz. Çünkü zeytinyağı suda çözünmez.   Bazı katı maddeler suda iyi çözünür. Bazıları ise az çözünür ya da hiç çözünmez.
Erime ve çözünme farkı olaylardır. Erime bir katının ısı alarak sıvı hale geçmesidir. Çözünme ise katının bir sıvı içerisinde küçük parçalara ayrılmasıdır. Mum ve dondurma ısındığında erir. Ancak şeker suyla karıştırıldığında erimez, çözünür.
 
KARIŞIMLAR AYRILABİLİR Mİ?
 
SÜZME VE YÜZDÜRME
Karışımları oluşturan maddeleri birbirinden ayırmak için çeşitli yöntemler kullanılabilir.
Karışımları ayırmak için kullanılacak yöntem belirlenirken karışımın cinsi ve onu oluşturan maddelerin özellikleri göz önünde bulundurulur.
Sıvıları içindeki çözünmemiş katılardan ayırmak için süzme yöntemi kullanılır. Süzme yönteminde katı maddeleri geçirmeyen, sıvıyı geçiren süzgeçler kullanılmalıdır.
Haşlanmış makarnayı suyundan ayırmak için, pirinci ya da mercimeği yıkadıktan sonra suyundan ayırmak için, kızarmış patatesi yağından ayırmak için süzme yöntemi kullanılır.
Bazı karışımlar yüzdürme yöntemi kullanılarak ayrılabilir. Bu yöntemin kullanılabilmesi için karışım oluşturan maddelerden birinin suda batan diğerinin suda yüzen maddeler olması gerekir.
Tahta ve metal parçalarından oluşan bir karışım suya bırakıldığında tahta parçaları suda yüzer. Metal parçaları ise suda batar. Tahta parçaları yüzeyden toplanarak karışım kolayca ayrılabilir.
 
MIKNATISLA AYIRMA
Mıknatıslar demir, nikel ve kobalt gibi maddelerden yapılmış cisimleri çeker.
Cam, porselen, naylon, tahta, toprak, kum, plastik, tuz, şeker, kükürt ve seramik gibi maddeler mıknatıs tarafından çekilmez.
Mıknatıs tarafından çekilen ve çekilmeyen maddelerin meydana getirdiği bir karışımı ayırmak için mıknatısla ayırma yöntemi kullanılabilir.
Demir tozu, toplu iğne ve çivi gibi maddelerin diğer maddelerle yaptığı karışımlar mıknatısla ayrılabilir.
 
ELEME
Bu yöntenmle farklı büyüklükteki iki katı maddeden oluşan karışımlar ayrıştırılabilir. çakıltaşı kum karışımı kum eleği ile elenerek kumun çakıltaşından ayrılması sağlanır. Ayrıca Annelerimiz evde un içine karışan katı maddeleri ayırmak için eleme işlemi yapar.
 
 
 
 
 
BUHARLAŞTIRMA

 

Buharlaştırma yönteminde, sıvının içinde çözünen katı maddeyi ayırmak için sıvı uzaklaştırılır.
Buharlaşma biz farkında olmadan da gerçekleşir. Mutfakta kuruyan çatal ve kaşıkların üzerinde bazen beyaz lekeler kalır. Bu lekeler suyun buharlaşmasından sonra arada kalan maddeler tarafından oluşturulur.
Bazı yiyeceklerin üretiminde buharlaştırılma yöntemi kullanılır. Pekmez, pestil ve salça yapılırken yiyeceğin içindeki fazla su buharlaştırma yöntemi ile uzaklaştırılır.

 

 

 

 

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Ali KUŞÇU Türk-İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başların...

Anders Celsius

Anders Celsius

(1701-1744)Uppsala da Doğan ve çalışmalarını bu kentte gerçekleştiren İsveçli fizikçi ve astronom anders celsius 1730 da...

Archimedes ( Arşimet)

ARCHİMEDES (ARŞİMET) (M.Ö. 287-212) Grek kökenli bir aileden gelen Archimedes, Sicilya'nın Siraküz kentinde doğdu. Ba...

Buluşlar Ve İcadlar

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri ya...

Fotoğraf Makinasının İcadı...

Fotoğraf makinesinin tarihçesi Fotoğrafçılığın başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemektedir....

Lazerin İcadı

Bir tüpün bir ucuna tam sırlı ve yansıtıcı bir ayna , diğer ucuna da yarı sırlı ve kısmen yansıtıcı bir ayna konur. Bu t...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...

Balondan Roket Yapalım

Balondan Roket Yapalım

Balondan roket yapalım deneyi Bu deney okul öncesi öğrenc...