Buradasınız: Anasayfa7. Sınıf Fen KonularıSindirim Sistemi ve Sağlığı

SİNDİRİM SİSTEMİMİZ VE SİNDİRİM SİSTEMİMİZİN SAĞLIĞI

Hergün  bir şeyler yiyip içiyoruz .Yiyip içtiğimiz bu maddeler besin adını alır. Yaptığımız işlem ise beslenmedir.

Vücuda alınan besinler enerji üretimi , büyüme gelişme yıpranan kısımların onarılması  ve metabolizmanın düzenlenmesi gibi faaliyetler için aldığımız besinlerin yaklaşık 70 trilyon hücreye girebilmesi gerekir.

Karbonhidrat , protein , yağ  gibi büyük moleküllü besinlerin yapıtaşlarına ayırarak  hücre zarnından geçebilmesi olayına sindirim denir.Sindirim olayı sırasında enzim adı verilen kimyasal maddeler kullanır ve su harcanır.

 

A.Fiziksel Sindirim

Dişler kaslar ve safra sıvısı ilie besinlerin yüzeni arttırmak için yapılan  sindirimdir.Bu sayede kimyasal sindirim kolaylaşır. Bir insanda fiziksel sindirim özellikle ağızdaki dişler sayesinde gerçekleşir .

Ekmeğin dişlerle parçalanması,yağların ince bağırsakta safra ile karışması , midenin kasılıp gevşemesi ile yiyeceklerin parçalanması fiziksel sindirimdir.

 

 

B.Kimyasal Sindirim

Enzim varlığında  büyük moleküllü besinlerin yapıtaşlarına kadar parçalanmasıdır.Tükürük salgısı ile karbonhidratların parçalanması , midede mide öz suyu ile proteinlerin  parçalanması, ince bağırsakta proteinlerin , yağların ve karbonhidratların  pankreas  öz susyuyla parçalanması kimyasal sindirimdir.

 

 

Şimdi sindirim sistemimizi oluşturan yapı ve organların görevlerini inceleyelim ;

cignemesindirim-organlari1.Ağız

Besinlerin dişler yardımıyla parçalandığı ve fiziksel  sindirimin başladığı yerdir.Tükürük sıvısı içinde bulunan enzimler karbonhidratların  kimyasal sindirimini de gerçekleştirir

 

 

2.Yutak

Besinleri ağız boşluğundan yemek borusuna iletir. Mekanik ve kimyasal sindirim gerçekleşmez.

3.Yemek borusu

Sindirimin gerçekleşmediği bir bölümdür .Yapısınnda bulunan kaslar sayesinde besinler, mideye iletir

4.Mide

Kasılıp geşeme hareketi ile  besinlerin fiziksel sindirimini gerçekleştirir.Mideden salgılanan mide öz suyu içindeki enzimler  ve mide asidi proteinlerin kimyasal sindirimini başlatır

5.İnce bağırsak

Sindirim sisteminin en uzun bölümüdür. Yağların kimyasal sindirimi  burada başlar .Pankreastan salgılanan ve ince bağırsağa gönderilen pankreas öz suyundaki enzimler proteinlerin, yağların ve karbonhidratların kimyasal sindirimini tamamlar.Besin içeirkleri incebağırsaktan emilim ile kana geçer .

7.Anüs

Besin maddelerinin kullanılmayan kısımlarını vücut dışına atar

 

 

SİNDİRİME YARDIMCI ORGANLAR

Karaciğer ve pankreas sindirim kanalında olmayan ama sindirimi dışarıdan destekleyen iki organdır.Karaciğer ve pankreasın sindirim dışında birçok görevide vardır.

 

Karaciğer

Vücudumuzun en büyük organıdır .    Karaciğerin sindirimdeki görevi safra sıvısı üretmektir.Üretilen safra bir kanalla ince bağırsağa aktarılır ve büyük moleküllü yağ damlalarının daha küçük parçalara ayrılmasını sağlar.

(Safra bir enzim değildir.Safra yağların mekanik sindirimini sağlayan bir sıvıdır)

 

Pankreas

Öz suyu üretir. Bu sıvıda karbonhidrat protein ve yağların sindirimini  sağlayan enzimler bulunur.

 

Sindirim Enzimlerinin Besin İçeriklerine Etkisi

Besinler sindirim yerleri ağız mide ve ince bağırsaktır.

 

Karbonhidratların Sindirimi

Karbonhidratların sindirimi ağızda başlar ve ince bağırsakta biter.Ağızda bulunan tükürük  sıvısı ve pankreastan salgılanan pankreas öz suyu karbonhidrat parçalayıcı enzimler içerir. Karbonhidratların sindirimi ince bağırsakta tamamlanmıştır.

Proteinlerin Sindirimi

Proteinlerin sindirimi  midede başlar , ince bağırsakta biter.Proteinleri sindirici enzimler  hem mide öz suyunda hemde panlkreas özsuyunda bulunur.Hücre zarından geçemeyen proteinler,protein sindirici enzimler  yardımı ile küçük moleküllü besiniçeriklerine kadarayrılır.Böylece hücre  zarından geçebilir.

 

Yağların Sindirimi

Yağlar sadece ince bağırsakta sindirilir.Yağların sindiriminde önce karaciğerden gelen safra sıvısı etkilidir.Safra sıvısı yağları mekanik sindirimle yağ damlacıklarına dönüştürür.Pankreastan gelen  pankreas öz suyu ise damlacıkları  hücre zarından geçebilecek  küçük moleküllü  besinlere kadar parçalar.

(Su, mineraller ve vitaminler hücre zarından geçebilecek kadar küçüktür .O yüzden parçalanmazlar.

Sindirime Uğrayan Besin İçeriklerinin Emilimi

Sindirimi tamamlanmamış besinlerin sindirim sisteminden kan damarcıklarına geçişi emilim olarak adlandırılır.Sindirilebilen besin içerikleri olan proteinler, yağlar ve karbonhidratların emilimi ince bağırsakta gerçekleşirken ,Sindirilemeyen besin içerikleri su,mineral , B ve K vitaminlerinin emilimi kalın bağırsakta gerçekleşir.

SİNDİRİM SİSTEMİMİZİN SAĞLIĞI

Bugün insanların geçirdiği ve geçirmekte olduğu hastalıkların bir çoğunun beslenme alışkanlıkları ile ilgisi vardır.

Doğru ve dengeli beslenme bu hastalıkları en aza indirmek, daha sağlıklık yaşamak bizim elimizdedir .Bir fabrikadan çok daha mükemmel olan vücudumuza gerekenden çok besin aldığımızda   vücut bu besinlern fazlasını depolayarak şişmanlığa neden olur.Hele hele gerekli besinleri düzgün almadığımızda ise  hastalıklara kolayca yakalanırız.

Dengeli ve yeterli beslenme: Besin içeriği olan protein,Karbonhidrat, yağ,vitamin,mineral ve suyun ihtiyacımızı karşılayacak oranda ve birlikte alınmasıdır.

Sindirim sistemimiz dolayısıyla vücudumuzun sağlığını korumak için aşağıdaki önerilere kulak verelim;

1.Lokmaları iyice çiğnemeli ve yavaş yemeliyiz. Beynimizdeki açlık hissi kontrol merkezi yeme süresi ile yakından ilgilidir.Yavaş yediğimizde  20 dk içersinde doygunluk hissi oluşur.

2.Sofradan tam doymadan kalkmamalıyız.

3.Çok sıcak ve çok soğuk şeyler yiyip içmemeliyiz.

4.Yemekten sonra ağır hareketler yapmamalıyız.

5.Yemeğe çiğ salata yada meyve ile başlamalıyız

6.Kafeinli ve asitli içeceklerden uzak durmalıyız .

7.Yemek sırasında ve yemekten hemen sonra aşırı miktarda su içmemeliyiz.

Günümüzde karaciğer ve pankreas parçası nakli ve böbrek nakli kolaylıkla yapılabilmektedir.

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Ali KUŞÇU Türk-İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başlarınd...

Anders Celsius

Anders Celsius

(1701-1744)Uppsala da Doğan ve çalışmalarını bu kentte gerçekleştiren İsveçli fizikçi ve astronom anders celsius 1730 da...

Archimedes ( Arşimet)

ARCHİMEDES (ARŞİMET) (M.Ö. 287-212) Grek kökenli bir aileden gelen Archimedes, Sicilya'nın Siraküz kentinde doğdu. Ba...

Buluşlar Ve İcadlar

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri yap...

Fotoğraf Makinasının İcadı...

Fotoğraf makinesinin tarihçesi Fotoğrafçılığın başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemektedir. ...

Lazerin İcadı

Bir tüpün bir ucuna tam sırlı ve yansıtıcı bir ayna , diğer ucuna da yarı sırlı ve kısmen yansıtıcı bir ayna konur. Bu t...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay ...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özkütl...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılmasın...

Soğan Zarı Hücresinin İncelenm...

Soğan Zarı Hücresinin İncelenmesi

Soğan Zarı Hücresinin İncelenmesi Bu deneyin amacı bitki hü...