Buradasınız: Anasayfa5. Sınıf Fen konularıDünya, Güneş ve Ay
 

 

 Dünya Güneş ve Ay'ın Şekli:

Gökyüzü olayları ve cisimleri eskiden beri insanların merak konusu olmuştur. Bununla ilgili gözlemler ve yorumlar yapmışlardır.İnsanlar özellikle üzerinde yaşadıkları dünya'yı ve her gün gördükleri Güneş ve Ay'ı merak etmiş ve araştırmışlardır. İnsanlar gökyüzünü ve gök cisimlerini araştırmak için gözlem evleri kurmuşlardır. Yaptıkları gözlem ve araştırmalar sonucunda yıldız haritaları oluşturmuşlardır. Teknolojinin gelişmesiyle üretilen, daha iyi teleskoplarla yapılan gözlemler sonucunda, elde edilen bilgiler artmıştır. Uzaya gönderilen teleskoplarla Dünya'dakinden daha net görüntüler ve detaylı bilgiler elde edilmektedir.                                  

 

 

 

Binlerce yıl önce, bilim ve teknolojinin bu kadar gelişmiş olmadığı dönemlerde Dünya, Güneş ve Ay'ın şekliyle ilgili bugünkünden farklı görüşler vardı. Eskiden insanlar Dünya'nın düz olduğuna inanırlardı. Gökyüzünün, Dünya'nın üzerini örten bir kapak olduğunu düşünürlerdi. Onlara göre: Dünya, Güneş ve Ay bu kapağın içinde asılı durumdaydı.

 Dünya, Güneş ve Ay'ın şekli küreye benzer. Dolunay olan gecelerde gökyüzüne baktığımızda, Ay'ın şeklinin küreye benzediğini fark ederiz. Benzer şekilde, gündüz Güneş'e baktığımızda, Güneş'in de küreye benzediğini görürüz. Güneş’e çıplak gözle bakmak sakıncalıdır. Bu sebeple Güneş'e bakmak için özel gözlükler kullanılır. Dünya Güneş ve Ay'ın şekli birbirine benzer. Ancak büyüklükleri birbirinden farklıdır. Bu üç gök cismi içerisinde en büyük olan Güneş’tir. En küçük olan ise Ay’dır. Dünya, Güneş'ten küçük Ay'dan ise büyüktür. Güneş’in çapı Dünya'nın çapının 109 katı, Dünya'nın çapı ise Ay'ın çapının 4 katıdır.

Kim Daha Uzak:

İnsanlar. Nesnelerin büyüklüğünü baktıkları uzaklığa göre farklı algılar.  Cisimlerin uzaklaştıkça küçük, yaklaştıkça büyük görünür. Yakından baktığımız binaları büyük görürüz. Aynı binalar uçaktan bakıldığında çok küçük görünür. Güneş, hem Dünya'dan hem de Ay'dan çok daha büyüktür. Ancak Dünya'dan bakıldığında, Güneş küçük görünür. Gündüz gördüğümüz Güneş'te gece gördüğümüz Ay'ın büyüklüklerini eşitmiş gibi algılarız.Gerçekte Güneş, Ay'dan milyonlarca kat daha büyüktür.Güneş'le Ay'ı eşit büyüklükte algılamamızın sebebi:; bu cisimlerin Dünya'ya farklı uzaklıklarda olmalarıdır.Güneş, Dünya'ya Ay'dan çok uzaktır.Ay, Dünya'ya Güneş'ten çok daha yakındır. Dünya ve Güneş arasındaki mesafe yaklaşık 150milyon km, Dünya ve Ay arasındaki mesafe ise yaklaşık 380 bin km. dir.

 

DÜNYA VE AY'IN HAREKETLERİ

A.Dünya Yerinde Duramıyor:

Dünya'nın üzerindeki varlıkların pek çoğu hareketli olduğu gibi Dünya'nın kendisi de hareketlidir. Dünya, uzayda sürekli hareket eder. Hiç bir zaman sabit durmaz. Dünya’nın hareketlerinden biri kendi etrafında dönmesidir. Dünya’nın bu hareketi bir sporcunun ya da akrobatın topu parmağının ucunda döndürmesine benzer.

 Gün: Dünya'nın kendi etrafındaki bir tam dönüşünü tamamladığı süre bir gün olarak kabul edilir.

Dünya, kendi etrafındaki bir tam dönüşü 24 saatte tamamlar. 24 saatlik bir gün boyunca hem gece hem de gündüz yaşanır. Gece ve gündüzün oluşumu; Dünya’nın kendi etrafında dönmesi sayesinde gerçekleşir. Güneş’ten gelen ışık, aynı anda Dünya'nın tamamını aydınlatmaz. Dünya’nın güneş ışığı alan kısmında gündüz, güneş ışığı almayan kısmında gece yaşanır. Dünya döndükçe, karanlıkta kalan kısımları aydınlanır. Aydınlık olan kısımlarından ise ışık uzaklaşarak gece olur. Eğer Dünya kendi etrafında dönmeseydi, Dünya'nın bir yüzü hep geceyi diğer yüzü ise hep gündüzü yaşardı.

 

Güneş ile Dünya

Güneş'i sabah doğudan doğarken öğleyin tepede, akşama doğru ise batıdan batarken görürüz. Güneş’i, gün boyunca hareket ediyormuş, yer değiştiriyormuş, gibi görürüz. Gündüzleri Güneş'in gökyüzünde farklı yerlerde görünmesinin sebebi, Dünya'nın kendi etrafında dönmesidir.

 Yukarıdaki şekildeki gibi karanlık odada bir el fenerinin ışığıyla dünya modeli aydınlatabilir. Küre döndürüldüğünde dünya modelinde aydınlanan kısmın değiştiği görülür. Kürenin bir kısmı karanlıkken aydınlanmaya, bir kısım ise aydınlıkken karanlık olmaya başlar. Dünya’mızda gece gündüz oluşumu yukarıda verilen modeldeki gibidir.

Dünya'nın hareketlerinden bir diğeri Güneş'in etrafında dönmesidir. Yani Dünya aynı anda hem kendi hem de Güneş'in etrafında döner.

     Yıl: Dünya'nın Güneş'in etrafında bir tam tur atması için geçen süre bir yıl olarak adlandırılır. Dünya, Güneş'in etrafında bir tam dönüşünü 365 günde tamamlar.

Ay'ın Hareketleri:

Dünya'nın hareketli olduğunu öğrendiniz. Ay’da hareketli bir gök cismidir. Ay kendi etrafında dönme hareketi yapar. Ay’ın tek hareketi bu değildir. Ay bununla birlikte Dünya'nın etrafında da döner. Ay hem kendi etrafındaki hem de Dünya'nın etrafındaki bir turunu aynı sürede tamamlar. Ay’ın kendi ve Dünya etrafındaki dönüş süresi yaklaşık 29 gündür. Ay kendi etrafında bir tür attığında Dünya'nın etrafında da bir tur atar. Bu durum, Ay'ın hep aynı yüzünü görmemize sebep olur. Dünya’dan bakıldığında Ay'ın hep aynı yüzü görülür.

       Gel Git: Ay'ın etkisiyle yeryüzündeki suların, alçalıp yükselmesine gelgit adı verilir. Gelgit olayları özellikle okyanus kıyılarında gözlenir. Gelgit sırasında suyun hareketleri kullanılarak enerji üretilebilir.

Ay Değişik Şekillerde Görünür:

Ay, Güneş ve Dünya birer gök cismidir. Güneş bir ışık kaynağıdır. Ay, ışık kaynağı değildir. Ay, Güneş'ten aldığı ışığı yansıtır. Ay, farklı farklı gecelerde gözlendiğinde değişik şekillerde görülür. Ay'ın farklı görünümlerine Ay'ın evreleri denir. Ay, Dünya etrafındaki bir dönüşü sırasında farklı şekillerde görünür. Ay’ın görünümleri hep aynı sırayı takip eder.

                     AY'IN EVRELERİ

1.Yeni Ay Evresi: Ay’ın karanlık yüzü Dünya'ya dönüktür. Bu evrede Ay görülmez. Ay. Güneş'le Dünya arasındadır.

2.İlk Dördün Evresi: Ay’ın Dünya'ya bakan kısmının sağ yarısı görülür. Ay 'D' şeklindedir.

3.Dolunay Evresi: Ay’ın Dünya’ya bakan kısmının sol yarısı görülür. Görüntü ters 'D' şeklindedir.

4.Son Dördün Evresi: Ay’ın Dünya'ya bakan kısmının sol yarısı görülür. Görüntü ters 'D' şeklindedir.

 

 

 

 

 

Dünya Güneş ve Ay Videosu izle

Dunya-gunes-ay

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Ali Kuşçu

Ali Kuşçu

Ali KUŞÇU Türk-İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başların...

Anders Celsius

Anders Celsius

(1701-1744)Uppsala da Doğan ve çalışmalarını bu kentte gerçekleştiren İsveçli fizikçi ve astronom anders celsius 1730 da...

Archimedes ( Arşimet)

ARCHİMEDES (ARŞİMET) (M.Ö. 287-212) Grek kökenli bir aileden gelen Archimedes, Sicilya'nın Siraküz kentinde doğdu. Ba...

Buluşlar Ve İcadlar

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri ya...

Fotoğraf Makinasının İcadı...

Fotoğraf makinesinin tarihçesi Fotoğrafçılığın başlangıç tarihi kesin olarak bilinmemektedir....

Lazerin İcadı

Bir tüpün bir ucuna tam sırlı ve yansıtıcı bir ayna , diğer ucuna da yarı sırlı ve kısmen yansıtıcı bir ayna konur. Bu t...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...

Elektromıknatıs Deneyi

Elektromıknatıs Deneyi

Balondan roket yapalım deneyi Bu deneyde bir çivin nasıl mık...