Anasayfa / Doğa ve Teknoloji / Kanarya Bitkisi ve Antifriz Sistemi

Kanarya Bitkisi ve Antifriz Sistemi

KANARYA BİTKİSİ VE ANTİFRİZ SİSTEMİ

kanarya bitkisiİnsanların belirli teknik imkanlara sahip olmadan yaşayamayacakları kadar tehlikeli coğrafi koşullarda ayakta kalmayı başaran bazı bitkiler, estetikleri, savunma sistemleri ve zorlu koşullara karşı aldıkları tedbirlerle bilim adamlarını hayrete düşürmektedir. Bu canlılardan biri de, ekvator akşamlarının dondurucu rüzgarları arasında yetişen kanarya bitkileridir.

Ekvator bölgesinde binlerce metre yüksekliğindeki Kenya dağı yıllardır, oldukça büyük ve gösterişli bir görünüme sahip olan kanarya bitkilerine (senecio vulgaris) ev sahipliği yapmaktadır. Geceleri toprağın üzerinde ince bir buz tabakasının görüldüğü bölgede, Kenya dağının etekleri bu kanarya bitkileriyle kaplıdır.

Gündüz oluşan kavurucu sıcaklığın, geceleri şiddetli bir soğuğa dönüştüğü ekvator iklimi nedeniyle, bu bölgede birçok bitki için yaşam mümkün değildir. Bu nedenle geceleri üzerlerini büyük bir hızla kaplayan kırağıya rağmen canlılığını devam ettiren kanarya bitkileri, bilim adamları için uzun süre önemli bir araştırma konusu olmuştur.

Bitki Gövdesinde Antifriz Sistemi

Üzerini saran buz tabakasının altından kurtulmayı başararak toprakta boy atan kanarya bitkisi, hiçbir bitkinin kolay kolay dayanamayacağı zorlu şartlara, antifriz sistemini andıran çok ilginç yöntemlerle karşı koyar.

Soğuğa karşı verdiği mücadelede kanarya bitkisinin kullandığı ilk yöntem, yapraklarında geliştirdiği özel bir savunma şeklidir. Kanarya bitkilerinin yapraklarında, dokuların kırağıdan zarar görmesini engelleyen bir madde üretilmektedir. Bu koruyucu madde sayesinde bitkinin üzerindeki ince buz tabakasının Güneş’in altında eridiği, sonra gövdesinin yeniden eski canlılığına kavuştuğu görülmüştür. Ancak kırağının kanarya bitkisine vereceği zararların, sadece bu madde ile önlenemeyeceğini bilen araştırmacılar, bu düşük ısılarda bitkinin nasıl olup da donmadığı konusunda son derece ayrıntılı bir inceleme yapmışlardır.
Oldukça güzel bir görünüme sahip olan kanarya bitkileri, soğuğun etkisiyle donmaya başlayan gövdelerini ısıtmak için, bir yöntem daha kullanırlar.

Gün ışığıyla birlikte bitkinin üzerini saran buzlar erimeye başlar. Bu sırada yaprak gözeneklerindeki su da buharlaşır. Fakat kanarya bitkisinin yaşayabilmek için, boşalan gözeneklere suyu geri göndermesi ve kuruma tehlikesi ile karşı karşıya kalan yapraklarını kurtarması gerekmektedir. Yaprakların ihtiyacı olan suyu gönderebilmek için gövdesindeki su kanallarını kullanmak zorunda kalan bu çiçekleri bekleyen hayati bir tehlike daha vardır: Havanın soğumasıyla birlikte su kanallarının da yavaş yavaş donmaya başlaması. Donmanın etkisiyle kısa sürede kuruyup ölmesi beklenen kanarya bitkisinin, tam aksine son derece sağlıklı bir şekilde hayatına devam ettiği görülmüştür.

Bunun sebebi bu bitkilerin diğer bitkilerde oldukça nadir rastlanan son derece ilginç bir metot kullanarak, su kanallarını kaplayan buzlardan kurtulmayı başarmalarıdır. Kanarya bitkisinin yuvarlak gövdesini saran yaprakların en alt halkası, her yıl belirli bir dönemde kurumaya başlar. Ancak yapraklarının bir kısmı kuruyan kanaryalar, diğer bitkilerin aksine bu yaprakların toprağa düşmesine izin vermez ve gövdelerinde tutmaya devam ederler. Böylece gövdesinin en alt kısmında kalın bir zırh oluşturan bu kuru yapraklar, dışarıdaki şiddetli soğuğa karşı bitkiyi korumuş olur. Bu akılcı yöntemle gövdesindeki kanalların buz tutmasını engelleyen kuzey kanaryaları, geriye kalan yapraklarının hayatına devam edebilmesi için gerekli olan suyu da onlara rahatça göndermeyi başarırlar.

Kanarya Bitkisini Bekleyen Diğer Tehlike

Gövdeyi zırh gibi sararak bitkiyi soğuğa karşı koruyan bu yapraklar aynı zamanda, hiç hesapta olmayan bir tehlikenin daha ortaya çıkmasına sebep olur. Bu tehlike, yaprakların kuruduğu halde aşağıya düşmemesi ve toprağa karışmaması nedeniyle bitkinin köklerine yeterli besinin ulaşamamasıdır. Ölü yapraklardan toprağa karışacak olan maddelerin eksikliği nedeniyle kanarya bitkileri, köklerinin emebileceği yeterli miktarda besini bulamazlar. Bu durumun farkına varan bilim adamları kısa sürede ölmesi gereken bu bitkilerin b buzlu toprakların üzerinde nasıl olup da canlı kalabildiğini uzun zaman araştırmışlardır. Çünkü köklerin bağlı olduğu toprak hiçbir şekilde bitkiyi yaşatabilecek bir besin zenginliğine sahip değildir. Fakat kanarya bitkisi, bu durum karşısında da olabilecek en isabetli davranışı sergiler.

Gövdesinde yedek kökler meydana getirir. Araştırmacıların hayretle ve merakla izlediği bu olayın sırrı, ancak yedek kökler ulaşmak istedikleri yere vardığında açığa çıkmıştır. Büyük bir kararlılıkla ölü yapraklara yönelen yedek kökler, bu yapraklara ulaştıklarında, buradaki besini emerek kendini güçlendirmeye başlamıştır. Ölü yaprakların toprağa karışmaması nedeniyle gerekli besini sağlayamayan bitki, bunun yerine gövdesinden çıkardığı bu ek kökler yardımıyla yaşamını devam ettirir.

KAYNAK: Doğa bilimleri derneği

Sonraki Konu

Şekil Hafızası ve Örümcekler

ŞEKİL HAFIZASI VE ÖRÜMCEKLER Örümcekler Aşağı Doğru İnerken Neden Sallanmazlar?  Yüksek bir yerden ip yardımı …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*