Buradasınız: Anasayfa10. Sınıf Biyoloji KonularıFotosentez Hızını Etkileyen Faktörler

 

Fotosentez  Hızını Etkileyen Faktörler
Fotosentez hızına etki eden faktörler  ayrı ayrı düşünüldüğünde bunlardan bir tanesinin ortamda olmaması fotosentezi sınırlayıcı bir faktör olur. Fotosentez  hızına etki eden faktörlerin hepsi ortamda mevcut ise bunlardan en az olanı fotosentez hızını belirler. Fotosentez  hızının fotosentezi etkileyen faktörlerden en azına göre belirlemesine minimum  kuralı denir.
 
Üstteki tabloya göre A,B,C bitkilerinde;A bitkisinin bulunduğu ortamda H2O, B bitkisinin bulunduğu ortamda IŞIK ve C bitkisinin bulunduğu ortamda da CO2 miktarı fotosentez hızını sınırlar. Çünkü ortamda en az bulunan faktörler bunlardır.
A-)Çevresel Faktörler
1.Işığın dalga boyu:
Engelman ışık spektrumu ipliksi,alg ve aerobik (O2 li solunum yapan)bakterilerden yararlanarak fotosentezin mor ve kırmızı ışıkta maksimum, yeşil ışıkta dalga boyu minimum olduğunu aşağıdaki deneyle kanıtlamıştır.
 
2-Işık şiddeti:
Klorofilin ve organik maddelerin sentezlenebilmesi için mutlaka gereklidir. Işık şiddeti arttırılırsa fotosentez hızı belli bir dereceye kadar artar, daha sonra sabit kalır.
 
3-Karbondioksit yoğunluğu:
 
CO2 miktarı ışık şiddetiyle birlikte arttırıldığında fotosentez hızını belli bir dereceye kadar arttırır. Sonra minimum kuralından dolayı fotosentez hızı sabitleşir.
UYARI:CO2 yoğunluğu belli bir orandan sonra bitkiye zehir etkisi yapar.
4-)Su yoğunluğu:
Köklerle alınan suyun %1 i fotosentezde kullanılır. Su fotosentezde hidrojen ve elektron kayanağıdır.
 
5-)Sıcaklık:
Fotosentezin ışıktan bağımsız evre reaksiyonları enzimatik olduğu için fotosentez hız sıcaklığın artmasıyla belli bir dereceye kadar artar. Yüksek sıcaklıkta enzimlerin yapısı bozulduğundan, sıcaklığı arttırmaya devam edersek fotosentez hızı yavaşlar ve durur.
 
6-)Oksijen yoğunluğu:
Kapalı bir ortamdaki O2 yoğunluğunun artması CO2 kullanımının engellendiğinden fotosentez hızını düşürür. Doğrudan bir etkisi yoktur. Bitkinin ürettiği oksijen miktarı bize fotosentez hızı hakkında bilgi verir.
 
 
7-)Aktivatörler:
Ca,P,Na,K,Fe,Mg,N ve S gibi mineraller fotosentezde klorofilin yapısında yada fotosentez kullanılan enzimleri aktive ettiklerinden, ortamda bulunmaları fotosentez hızını arttırır.
 
8-)İnhibitörler:
Bitkilerin kökleriyle aldıkları hidrosiyanik asit hidroksil amin ve hidrojen sülfit gibi maddeler enzimler üzerinde engelleyici etki yaptıklarından fotosentez hızını düşürürler.
9-)Atmosferdeki nem yoğunluğu:
Atmosferdeki nem yoğunluğu fazla ise bitki kolay terleyemez. Dolayısıyla topraktan yeterli su ve mineral çekemez. Bu nedenle fotosentez hızı düşer.
 
10-)Rüzgar hızı:
Havadaki rüzgar hızlandıkça atmosferdeki nemi uzaklaştırır. Böylece bitki kolay terler ve fotosentez hızı önce artar sonra sabitleşir. Şiddetli rüzgar stomalarda şok etkisi yaratacağından stomaların kapanmasına neden olur. Böylece fotosentez hızı düşer.
 
UYARI: Fotosentezde görev alan enzimlerin çalışma kapasiteleri sabit olduğu için belirli bir noktadan sonra fotosentez hızı sabit kalır.
B-)Kalıtsal faktörler:
1-)Kloroplast miktarı ile fotosentez hızı aynı orantıdadır.
2-)Yaprak yüzeyinin genişliği ile fotosentez hızı aynı orantıdadır
3-)Stoma sayısı ile fotosentez hızı aynı orantıdadır.
4-)Yaprak sayısı ile fotosentez hızı aynı orantıdadır
5-)Yaprak kalınlığı ile fotosentez hızı aynı orantıdadır.
6-)Enzim miktarı ile fotosentez hızı aynı orantıdadır.
7-)Kutikula kalınlığı ile fotosentez hızı ters orantılıdır.
8-)Glukoz miktarı ile fotosentez hızı ters orantılıdır.
 
 
 
 
Bitki ve Bakteri ortak yönleri :
1-)Klorofilin kullanılması
2-)Enzimlerin kullanılması
3-)Organik madde sentezlenmesi
4-)Işık enerjisinin kullanılması
5-)CO2 tüketilmesi
KEMOSENTEZ
Sadece bazı bakteriler gerçekleştirilir.
Kemosentetik bakteriler, klorofilleri olmadığı için ışık enerjisinden yararlanamazlar.
Bu bakteriler yaşadıkları ortamdaki inorganik maddeleri oksitliyerek kimyasal enerjiyi üretirler.
ÖRNEĞİN; Nitrit bakterileri topraktaki amonyağı oksitleyerek nitrik asiti haline getirirler. Bu bakteriler elde ettikleri kimyasal enerjiyi kullanarak organik besin sentezini gerçekleştirirler.
 
UYARI: Kemosentetik bir bakteri hidrojen kaynağı olarak H2O kullandığında oluşan O2 yi atmosfere vermez. Kendi metabolik faaliyetlerinde kullanır.
Kemosentez azot döngüsünde rol alan nitrit, nitrik bakterilerinin dışında bazı bakteriler tarafından gerçekleşir.
ÖRNEĞİN; Kükürt bakterileri H2S li sularda yaşarlar ve organik maddelere ihtiyaç duymazlar.H2S i oksitleyerek gerekli enerjiyi sağlarlar.
 
 
 
Eğer ortamda yeterince H2S bulunmazsa yapılarında birkaç kükürtü oksitleyerek enerji sağlarlar.
 
Kemosentetik canlılar ışık enerjisine bağlı enerji üretmedikleri için gecede organik besin üretebilirler.
Fotosentetik ve Kemosentetik canlılar, kendi besinlerini kendi üretebildikleri için ototrof beslenen canlılar olarak isimlendirilirler.
Ototrof canlılar inorganik maddelerden organik besin sentezi gerçekleştirilirken karbon kaynağı olarak CO2 kullanılır.
Ototrof bir canlı kemosentez ya da fotosentez olaylarından sadece birini gerçekleştirir.

 

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Bilim Adamları

Luis Victor Broglie

Luis Victor Broglie (1892 -1987) Broglie bi...

Wilhelm Conrad Röntgen

Wilhelm Conrad Röntgen (27 Mart 1845-10 Şubat 1923) Hayatı ve Akademik Kariyeri Prusya'nın Lennep şehrinde (bugün R...

Richard Philip Feyman

Richard Philip Feynman (1918 – 1988) 20.yy. fizikçi filozofu. Fizikçilerin fizikçisi. Çok parlak bir deha. Kendi ke...

Buluşlar Ve İcadlar

Lokomotifin İcadı

Lokomotifi ilk düşünen, daha doğrusu ilk gerçekleştiren Trevithick oldu. 1801′de inşa ettiği ve kendinden öncekilerden d...

Telefonun İcadı

XIX. yüzyılın son çeyreğinde Morse telgrafı standart araçları, kuralları ve uzmanlarıyla tam örgütlenmiş bir kamu hizmet...

Balonun İcadı

Sonradan çok geliştirilen kontrolü daha doğrusu belirli yönlerde güdümü mümkün olan tipleri ya...

Bu Nedir?

Gravimetri Nedir

GRAVİMETRİ Kimyasal analizi yapılacak maddeyi doğrudan veya güç çözünen bir bileşiği şeklinde tartma esasına day...

Abiyotik Faktör

Abiyotik faktör:Organizmanın yaşam ortamındaki toprak, su, iklim, inorganik maddeler gibi biyolojik olmayan faktörler...

Absorblama

Absorblama:Bir cismin bir başka cisim içine bütünüyle alınması veya o cismin içinde tamamen dağılması ...

Arama


Editörlerimiz

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...

Elektromıknatıs Deneyi

Elektromıknatıs Deneyi

Balondan roket yapalım deneyi Bu deneyde bir çivin nasıl mık...