Özkütle

  

 

ÖZKÜTLE (YOĞUNLUK)

Maddelerin ortak özellikleri olduğu gibi kendilerine ait olan özellikleri de vardır. Özkütle, erime sıcaklığı, kay­nama sıcaklığı, öz ısı, esneklik, çözünürlük, genleşme gibi nicelikler maddelerin kendisine has özellikleri, ya­ni ayırt edici özellikleridir. Şimdi özkütleyi inceleyelim.

Bir maddenin birim hacminin kütlesine o maddenin öz- kütlesi denir. Özkütle d harfi ile gösterilir.

Aynı şartlarda özkütle, kütle ve hacim miktarlarına bağ­lı değildir. Çünkü kütle arttıkça maddenin cinsine göre hacmi de artar,  m/v oranı sabit kalır.

kutle-hacim-grafigi

ozkutle-hacim-grafigi

 

 

 

 

 

 

Saf bir maddenin sabit sıcaklıkta kütle – hacim, özküt­le-kütle ve özkütle – hacim grafikleri şekillerdeki gibidir.

Özkütle maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Aynı şartlarda özkütleleri eşit olan maddeler aynı madde olabilir. Özkütlesi farklı olan maddeler ise kesinlikle farklıdır.

Özkütle, basınç ve sıcaklık gibi faktörlerden etkilenir. Normal şartlarda özkütle maddenin cinsine bağlıdır. Maddenin cinsi değişmediği sürece özkütlesi değiş­mez.

Saf maddelerin özkütleleri birbirinden farklıdır. Normal koşullar altında demirin özkütlesi 7,8 g/cm3, tahtanın özkütlesi 0,6 g/cm3, mantarın ozkütlesi 0,4 g/cm3 tür.

Maddelerin özkütleleri iki nedenden dolayı değişebilir.

Kütle sabit kalmak şartıyla, basıncın etkisiyle hac­mi değişen maddelerin özkütlesi değişebilir. Ba­sınçla madde sıkıştırılıp hacmi azaltılırsa özkütlesi artar.

Sıcaklık ve basınç sabit iken kütle ve hacim doğru orantılı olarak değişir. Kütle sabit iken sıcaklık etki­siyle hacim değişikliği olursa, özkütle değişir.

d= m/v

bağıntısına göre, bir cismin sıcaklığı artar­sa, hacmi de artar. Kütle sabit kalmak şartı ile ha­cim artarsa özkütle azalır. Sıcaklık azalırsa hacim azalır ve özkütle artar.

kutle-hacim-grafigiSaf maddenin kütle – hacim grafiği şekildeki gibidir.

Kütle – hacim grafiğinde grafiğin eğimi (dikliği) öz­kütleyi (yoğunluğu) verir. Grafiği daha dik olan mad­de, diğerlerine göre daha yoğundur.

 

 

 

kutle-hacim-grafigi1Kütle ile hacim doğru orantılı değil de Şekil gibi değişiyorsa, eğim dolayısıyla da özkütle artıyor demektir. Bu da kütle ile hacim artarken aynı zamanda sıcaklık azalıyor demektir.

 

kutle-hacim-grafigi2Eğer kütle hacim grafiği Şekildeki gibi değişiyorsa, kütle ve hacim artarken sıcaklık da artıyor dolayısıyla özkütle azalıyor demektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

 

 

 


 

Sonraki Konu

Hareket Konum ve Yer değiştirme

Fizikte bir cismin veya noktanın referans noktasına olan yönlü uzaklığına Konum denir. Konum X harfi ile gösterilir. Birimi metredir. Konum belirtmek için o halde bir başlangıç noktası olmalı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.