Anasayfa / 9. Sınıf Biyoloji Konuları / Canlıların Temel Bileşeni Yağlar

Canlıların Temel Bileşeni Yağlar

 

 

(ORGANİK BİLEŞİKLER-YAĞLAR)

 

     YAĞLAR

hucre-ici

*Karbonhidratlarda olduğu gibi C, H ve O atomlarından oluşan lipidlerin yapılarında ayrıca fosfor da bulunabilir.

*Yağlar suda çözünmezler fakat eter, kloroform, benzen gibi organik çözücülerde çözünebilirler.

*Yapısındaki oksijen miktarı şekerlerden azdır.

*Yağlarda çeşitliliği yağ asitleri sağlar.

*Hücre içinde yağlar golgi aygıtı tarafından sentezlenir.

*Sudan III ayıracı ile kırmızı renk verirler.

*Vitaminlerin bağırsaklardan emilip kana karışmasını sağlarlar.

 

*Yağlar hayvansal ya da bitkisel olabilirler.

*Isı ve darbeye karşı koruyucudur.

*Yağların enerji verimlerinin çok olmasının nedeni karbon sayılarının çok olmasındandır. Yağların sindirimi çok zor olduğu için enerji verimi sıralamasında 2. sırada yer alırlar.

*Karbonhidrat ve proteinlerin fazlası yağa dönüştürülür.

*Yağların solunumla yıkılmaları sonucu ortaya çok fazla su çıkar. Bu yüzden özellikle kış uykusuna yatan, uzun süreli göç eden ve su miktarının az olduğu yerlerde yaşayan hayvanlarda iyi bir depo ve enerji maddesidir.

*Hücre zarının %15-25’ini oluştururlar ve hücre zarının geçirgenliğinde önemli rol oynarlar.

*Yağda çözünen A, D, E, K vitaminlerinin bağırsaklardan emilimini sağlarlar.

*Kuşlar enerji ihtiyaçlarını karşılarken öncelikle yağları kullanırlar. Bunun nedeni yoğunluklarının az olması ve uçmada kolaylık sağlamasıdır.

yaglar

Fosfolipit, steroid, nötral yağlar gibi çeşitleri vardır;

Nötral Yağlar (Trigliseritler) : İnsan, hayvan ve bitki hücrelerinin balıca depo yağlarıdır.

Oluşumları;   3 Yağ Asidi + Gliserol → Lipid(Trigliserid) + 3H2O

Bu oluşum sırasında aralarında kurulan bağ ester bağı’dır.

Fosfolipidler :* Gliserol ve yağ asitlerine ilave olarak fosforik asit içerirler.

*Bitki ve hayvan hücrelerinin zar yapılarının, sinir hücrelerinin önemli bir bileşenidir.

 

 

Steroidler :

*C,H,O atomlarından oluşan kompleks halka yapısındadır.

*Steroid örnekleri: D vitamini, erkek ve dişi hormonları, kolesterol, safra tuzları

 Yağ molekülünün çeşidi, taşıdığı yağ asitleriyle tayin edilir. Bunun nedeni gliserol molekülünün tüm yağ çeşitlerinde aynı olmasıdır. Yağ asitleri, doymuş ve doymamış yağ asitleri diye ikiye ayrılırlar;

Doymuş Yağ Asitleri :

*C atomları arasında tek bağ bulunan yağ asitleridir.

*Hayvansal kökenli ve normal oda sıcaklığında katı olan yağlardır. Örneğin; tereyağı, kuyrukyağı

tereyagı

Doymamış Yağ Asitleri :

*C atomlarının arasında çift bağ bulunan yağ asitleridir. Bu nedenle C atomları H ile tam doyurulamamıştır.

*Bitkisel kökenli ve normal oda sıcaklığında sıvıdırlar.

*Doymamış yağların yüksek sıcaklık ve basınçta hidrojenle doyurulmasıyla margarin yapılır.

*Örneğin; oleik asit zeytinyağında, linoleik asit tohumlarda bulunan doymamış yağ asitleridir.

 

 zeytinyagi

 

 

 

 

Sonraki Konu

Hücrenin Keşfi

     Antony van Leeuwenhoek ve arkadaşlarının 17.yy’da gerçekleştirdiği mercek üretimi yeni keşiflerin yolunu hızla …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*