Anasayfa / 9. Sınıf Biyoloji Konuları / Canlıların Temel Bileşeni Vitaminler

Canlıların Temel Bileşeni Vitaminler

VİTAMİNLER VE ÖZELLİKLERİ

Vitaminler ve özellikleri, vitaminlerin faydaları nelerdir. hangi vitamin nerede bulunur, sağlımıza etkileri nelerdir 

*Hücre metabolizması için gerekli olan organik bileşiklerdir.

*Enerji vermezler, düzenleyici olarak görev yaparlar.

*Hücrede gerçekleşen biyokimyasal olayları katalizleyen enzimlerin koenzim grubunu oluştururlar.

*Vücut direncini arttırırlar. Enzimlerin yapısına katılırlar.

*Sindirilmezler.

*Bitkiler ihtiyaç duydukları vitaminleri sentezleyebilirler, hayvanlar ise dışarıdan besinler yardımıyla alırlar.

*Vitaminler gerekli miktarın üstünde veya altında alındıklarında metabolizmadaki faaliyetlerde sorunlar meydana gelir.

*Bir kısmı besinde bulunduğu şekliyle vitamin özelliğinde değildirler. Bunlar vücuda alındıktan sonra vitamin özelliği kazanırlar. Bunlara provitamin denir.

*Suda eriyen ve yağda eriyenler olarak ikiye ayrılırlar;

vitaminler

SUDA ERİYEN VİTAMİNLER:

B ve C vitaminleridir. Fazlası vücuttan atılır.

 

b-c-vitamini

 

B1 vitamini: Süt ve tüm tahılların kabuklarında, soya, karaciğer ve böbrekte bulunur.Sinir ve kasların ,karbonhidrat metabolizmasının gelişmesini ve çalışmasını çağlar.Eksikliğinde Beriberi hastalığı olur.

B5 vitamini: Kuru baklagil ve pirinç kabuğunda bulunur. Eksikliğinde deride iltihaplı yaralar oluşturan Pellegra hastalığı olur.

B12 vitamini: Et, süt, balık ve tavukta bulunur. Alyuvar çoğalmasında görev alır. Bitkilerde bulunmaz. Eksikliğinde Anemi (kansızlık)olur.

C vitamini: Turunçgillerde, kırmızı ve yeşilbiberde bulunur. Enfeksiyonlara karşı vücudu korur. Eksikliğinde diş eti kanamaları meydana gelir.

Sigara içimi kandaki C vitamini düzeyini düşürür. Bu nedenle sigara içenlerin, içmeyenlerden 2 kat daha çok C vitamini almaları gerekmektedir.

YAĞDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER:

A, D, E, K vitaminleridir. Bu vitaminler suda çözünmezler. Sadece yağ ve yağ çözücülerinde çözünürler. Fazlası organizmada depo edilir.

A vitamini: Hayvansal ürünlerde bulunur. Örneğin; balık, karaciğer yağı, süt yağı ve yumurta sarısı. Epitel dokuyu kurumaya ve sertleşmeye karşı koruyan mukoz salgının sentezine yardım eder. Epitel doku vücuda bakteri girişini engelleyici bir rol oynar.

yagda-eriyenler

* Gözün karanlıkta görmesini sağlar. Rodopsin parlak ışıkta parçalanır. Yeniden yapımını A vitamini sağlar.

* Sağlıklı diş mineleri için ameloblast oluşumunu sağlar. Kemik büyümesi, üreme ve genel büyüme sürecinde etkilidir. A vitamini eksikliğinde protein sentezi olumsuz yönde etkilenir.

D vitamini: Provitamin olarak bulunur. Güneş ışığı etkisiyle D vitaminine dönüşürler. Süt, yumurta ve balık yağında bulunur. Kalsiyum ve fosforun kandaki dengesini korur. Eksikliğinde çocuklarda raşitizm görülür.

E vitamini: Karaciğer, lahana, yeşil bitkiler, et ve sütte bulunur.Üreme organlarının gelişmesini ve üremeyi sağlar.Eksikliğinde kısırlık görülebilir.Antioksidandır.

K vitamini: Domates, yumurta sarısı, karaciğer ve yeşil bitkilerde bulunur. Kanın pıhtılaşmasında ve fosforilasyonda görev yapar. Eksikliğinde kanın pıhtılaşmasında gecikme yaşanır.

Sonraki Konu

Hücrenin Keşfi

     Antony van Leeuwenhoek ve arkadaşlarının 17.yy’da gerçekleştirdiği mercek üretimi yeni keşiflerin yolunu hızla …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.