Anasayfa / 9. Sınıf Biyoloji Konuları / Canlıların Temel Bileşeni Proteinler

Canlıların Temel Bileşeni Proteinler

 

 

                             CANLILARIN TEMEL BİLEŞENLERİ

                           (ORGANİK BİLEŞİKLER – PROTEİNLER)

proteinler

PROTEİNLER

*C, H ve O elementlerinden oluşan proteinler, karbonhidrat ve yağlardan farklı olarak azot da içerirler. Bazılarında kükürt ve potasyum da bulunur.

*Hücrede ribozom tarafından sentezlenen proteinlerin yapı taşları amino asitlerdir.

        

                             H

                             │

         H   ─ N ─ C ─ C ─ OH                         *Soldaki şekil amino asitin genel yapısıdır.

                   │     │      

                   H     R       O                    

                                                                       R = Radikal grup

                                                                       NH2 = Amino grubu

                                                                     -COOH = Karboksil grubu

*Her amino asidin radikal grubu farklıdır.Bundan dolayı amino asit çeşitliliğini radikal grup belirler.

 dehidrasyon

 

*Canlılarda 20 çeşit amino asit bulunur.Proteinler çok sayıda amino asidin polimerleşmesinden oluşur.

*Amino asitler proteinleri oluştururken, birinci amino asidin karboksil grubunun hidroksili, diğer amino asit grubunun hidrojeni ile birleşir.Bu arada bir molekül su serbest hale geçer ve bir peptit bağı oluşur.İki amino asit birleşirse dipeptit, üç amino asit birleşirse tripeptit, daha çok amino asit birleşirse proteinleri oluşturan polipeptit zinciri meydan gelir.

 

 

 

protein-kaynakları

*Hücrenin yapım ve onarımında glikoprotein ve lipoprotein olarak kullanılırlar.

*Hareket ve kasılmadan sorumludurlar.Kasların kasılmasını sağlayan aktin ve miyozin ipliklerinin yapıtaşları proteindir.

*Doku ve organların çalışmasını düzenleyen hormonların birçoğu protein yapılıdır.

*Reseptördürler.Hücreler tarafından sinyallerin algılanmasında rol oynarlar.

*Albumin ve globülin de protein yapılıdır.Albumin ve globülin kanın osmotik basıncını dengelerler.

*Hayvanlarda vücudu yabancı maddelere karşı koruyan antikorlar da proteinlerden oluşur.

*Hücreler arasında bilgi, sinyal iletirler.Hayvanlarda birçok hormon ve büyüme faktörü proteindir.

*Proteinler gerektiğinde enerji kaynağı olarak da kullanılabilirler.Fakat bu son çaredir.Çünkü proteinlerden enerji olarak yararlanmak vücudun kendi kendini tüketmesi demektir.

enzimler*Enzimlerin oluşturulmasında görev alırlar.

*Böcek kapan bitkiler hariç tüm bitki hücreleri bütün amino asitleri sentezleyebilirler.

*Isıtma, yüksek basınç ve asit gibi etkenlerin proteinlerin zincir yapısını bozması olayına denatürasyon denir.

*Proteinler enerjiyi hemen kaybettikleri için 3.dereceden enerji kaynaklarıdırlar.

*Proteinlerin farklı olmasının nedeni, amino asitlerin sayısı, çeşidi ve dizilişi yani sırasının farklı olmasından kaynaklanmaktadır.

*Protein sentezi genlerin kontrolünde olduğu için her canlının protein yapısı farklıdır.(Tek yumurta ikizleri hariç).

tek-yumurta-ikizleri

Bu nedenle protein benzerliği canlıların sınıflandırılmasında bir ölçüt olarak kullanılır.

*Bitkiler bütün amino asitleri sentezleyebilirler.Hayvansal hücreler ancak bazı amino asitleri sentezleyebilirler.Sentezlenemeyen amino asitler dışarıdan alınır.Bu amino asitlere temel (esansiyel) amino asitler denir.

 

 

 

Sonraki Konu

mayoz genel

Mayoz Bölünme

MAYOZ BÖLÜNME Mayoz, diploit hücrelerde kromozom sayısını yarıya indirerek haploit kromozom sayısına sahip gametler oluşturan …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.