Buradasınız: Anasayfa5. Sınıf Fen KonularıTam Gölge

Tam Gölge

Kullanıcı Oyu:  / 45
En KötüEn İyi 

 

 

TAM GÖLGE:

Bir akşam ailenizle hep beraber otururken elektriklerin kesildiğini düşünelim. Bir büyüğümüz odayı aydınlatmak için mum yaktığında ortalıkta loş bir ışık olur. Biz mumun önünden geçtiğimizde duvarda karartılar gözlemleriz. Bu karartıların nedenini ve nasıl oluştuğunu hiç düşündük mü? Mumun önünden geçtiğimizde bizim gölgemiz duvara yansır. Duvarda gözlemlediğimiz gölgelere tam gölge diyebiliriz.

gölge

Öğlen vakti yolda yürürken güneş ışığının arkamızdan geldiğini düşünelim bu şekilde yolda bizi yansıtan karartılar gözlemleriz ve bu karartılar bizim gölgemizdir. Bu gölgelere tam gölge diyebiliriz.

yoldaki gölge 

yolda kendi gölgemizi görebiliriz

 

 

 

Tam gölgenin oluşumu bazı sanat dallarına da konu olmuştur, yeni yeni çalışmalar tam gölgenin yardımıyla hayatımıza girmiştir.  Örneğin geri dönüşümü olmayan atıklardan heykeller oluşturulmuş ve ışık kaynağı kullanılarak duvarda insan silüetleri gözlemlenmiştir ya da en basitinden ellerimizle bir ışık kaynağının önünde kuş, tavşan gibi figürler oluşturabiliriz.

insan gölgesikuştavşan

 

Karagöz ve Hacivat’ı hepimiz duymuşuzdur ve ya izlemişizdir. Bu tiyatro gösterimi de gölgeler oluşturularak yapılmaktadır. Gölgelere hayatımızın içinde oldukça sık rastlamaktayız.

karagözgölge oyunu

Bir ışık kaynağından çıkan ışık ışığın geçişini engelleyecek bir madde ile karşılaştığında maddenin arkasında karanlık bir bölge oluşur. Bu bölgeye gölge demekteyiz.

tam gölge

 

Gölge oluşmasını etkileyen bazı değişkenler vardır. Gölgenin oluşumu cismin şekli ve büyüklüğüyle ilgilidir. Gölgeyi oluşturacak cismin şekli nasılsa oluşan gölgenin şekli de aynı olur. Örneğin cisim yuvarlak ise gölge de yuvarlaktır. Işık kaynağının, cismin ya da gölgenin oluştuğu ekranın yeri değiştirildiğinde, cismin gölgesinin büyüklüğü, yeri ve şekli değişebilir. Işık kaynağı cisme yaklaştırıldığında gölgenin büyüdüğünü, ışık kaynağı cisimden uzaklaştırıldığında gölgenin küçüldüğünü gözlemleriz. Bunu istersek küçük bir deneyle yapabiliriz.

Bir gölgenin oluşumunda önemli olan bazı değişkenler vardır. Gölgenin büyük ya da küçük olması engelle ekran arasındaki uzaklığa bağlıdır. Bir cisim ışık kaynağına yaklaşırsa gölgesi büyür ve açık renkli olduğunu gözlemleriz. Cisim ekrana yaklaştığında ise cismin gölgesi küçülür ve koyu renkli olur. Işık kaynağı cisimden uzaklaşırsa cismin gölgesi küçülür, ekran cisimden uzaklaşırsa cismin gölgesi büyür diyebiliriz.

tutulmalar

Evrende bazı olayların gölgeler sonucunda meydana geldiğini gözlemleriz. Örneğin Güneş ve Ay tutulmaları gölgeler ile olur. Bir ışık kaynağı olan Güneş ile Dünya’mızın arasına Ay girdiğinde Dünya’mız üzerinde bir gölge oluşur bu Ay’ın gölgesidir. Oluşan bu durumu Güneş tutulması olarak adlandırmış oluruz. Güneş tutulmasında Ay, Güneş'e Dünya'dan daha yakındır.

tam gunes tutulmasi

Bir ışık kaynağı olan Güneş ile Ay arasına Dünya’mız girdiğinde Dünya’dan bakan bir kişi Ay’ı tamamen karanlık olarak gözlemler. Ay, Dünya’nın gölgesi içinde kalır. Bu olaya Ay tutulması diyebiliriz. Ay tutulmasında ise Dünya, Güneş'e Ay'dan daha yakındır.

tam-ay-tutulmasi-

 

İlgili Videolar

Benzer Konular

 

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Arama


Editörlerimiz

Son Eklenen Konular

Besinlerin Sindirimi

01 Şubat 2011
Besinlerin Sindirimi

BESİNLERİN SİNDİRİMİ A.Besinlerin Taşınması İnsan vücudunun her noktasında enerji enerji...

Boşaltım Sistemi

01 Şubat 2011
Boşaltım Sistemi

A.Boşaltımda Görevli Organ ve Yapılar İnsan vücudunda gerçekleşen faaliyetler sonucunda...

Sürtünme Kuvveti

01 Şubat 2011
Sürtünme Kuvveti

SÜRTÜNME KUVVETİ: Ali arkadaşlarıyla bir gün misket oynamaya başlamıştır....

Dünya, Güneş ve Ay

08 Şubat 2011
Dünya, Güneş ve Ay

Dünya Güneş ve Ay'ın Şekli: Gökyüzü olayları ve...

Bitkilerin Sınıflandırılması

26 Şubat 2011
Bitkilerin Sınıflandırılması

CANLILAR NASIL SINIFLANIR? Yakın çevremizde ve yeryüzünün diğer kısımlarında birbirinde...

Deney Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım

Mıknatıs Yapalım Bu deneyin amacı sürtme yoluyla bir yapay...

Isınan Hava Yükselir

Isınan Hava Yükselir

Isınan hava yükselir Bu deneyin amacı ısınan havanın özküt...

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Taşırırmı

Buz Suyu Tasırırmı Bu deneyde bardak içerisinde bir buz erittiğimizde bardaktan su taşıp...

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi

Bükülen Kalem Deneyi Bu Deney Işığın farklı ortamlarda kırılması...

Balondan Roket Yapalım

Balondan Roket Yapalım

Balondan roket yapalım deneyi Bu deney okul öncesi öğrenc...