Yay Dalgaları

 Dalgalarla İlgili Temel Kavramlar

 Esnek bir ortamda meydana getirilen şekil değişimine dalga, bu dalganın esnek ortamda yayılmasına da dalga hareketi denir. Dalgaların yayılabileceği ortamlara esnek ortam denir. Su, hava sarmal yay gibi. 

Dalga, titreşim hareketi ile ortama aktarılan enerjinin, bir yerden başka bir yere iletilirken esnek ortamda oluşan şekil değişimidi ,dolayısıyla dalga hareketi enerjinin yayılması ile ilgili yollardan birisidir Dalgalar enerji taşır.

ATMA

Esnek ortamda kısa süreli oluşturan sarsıntıya atma denir. Uçlarından gerilmiş yayı,yay doğrultusuna dik olarak yukarı doğru çekip tekrar indirirsek baş yukarı atma elde ederiz. Yay aşağı çekilip tekrar kaldırılırsa baş aşağı atma elde ederiz.

 

 

 

 

 

 

 

Genlik:Tepe veya çukurların denge konumuna olan uzaklığına genlik denir şekildeki dalganın genliği kadardır.

Genişlik: Atmanın uç ve son kısmı arasındaki uzaklığa genişlik denir .genişlik dalganın hızına ve uç atmayı oluşturma süresine bağlıdır yayın ucunu hızlı kaldırır indirirsek genişlik küçük, yavaş kaldırır indirirsek atmanın genişliği büyük olur şekilde atmanın genişliği a kadardır

Bir Tam Dalga

Esnek ortamda oluşturulan birisi baş yukarı diyeri baş aşağı olan art arda iki atmaya  dalga denir.

Periyodik Dalgalar

esnek ortamda, eşit zaman aralılarında art arda üretilen tam dalgalara periyodik dalgalar denir.

Frekans

Birim zamanda üretilen dalga sayısına frekans denir. f ile gösterilir.

Periyot

Bir tam dalganın oluşması için geçen süreye periyot denir. yada bir noktadan atr arda iki tepe veya iki çukurun geçmesi için geçen süreye periyot denir. T ile gösterilir. birimi saniyedir.


Dalga Boyu ( λ )

dalgaboyu 

Art arda gelen iki dalga tepesi ya da çukuru arasındaki uzaklıktır ya da dalganın bir periyotluk sürede aldığı yoldur birimi metredir.

 

Atmanın İlerleme Yönü

Sarmal bir yayın üzerinde oluşturulan atma sağa doğru ilerlerken yay üzerindeki noktaların hareket yönleri şekildeki gibi olur atmaların ön kısmı denge konumundan yukarı kalkarken, arka kısımları denge konumuna gelir. Dalgaların bazı temel özellikleri atmalar üzerinde incelenemez çünkü atma kısa süreli bir şekil değişikliğidir. Atmanın dalga boyu, periyot ve frekansından bahsedilemez. fakat atmanın genlik ve genişliğinden bahsedilebilir.

YAY DALGALARINDA YANSIMA

Sabit uçlu engelden yansıma; sabit uçtan yansıyan atma, gelen atmaya göre ters döner. Yansıyan atmanın hızı, genliğinin büyüklüğü, genişliği ve şekli değişmez baş aşağı gelen atma ters dönerek baş yukarı atma olarak yansır. Gelen atmanın önde olan k noktası yansıdıktan sonra da yine ön taraftadır.

Serbest uçtan yansıma; serbest uca gelen atma aynı yönde yansır yani gelen atma ters dönmeden yansır. Yansıyan atmanın hızı genliği, genişliği ve şekli değişmez. Atmanın orta kısmı engele geldiği anda yansıyan kısım ile kısım üst üste biner ve 2r genlikli bir şekil oluşturur.

 

Dalgaların Yayılma Hızı

Yay dalgalarının sarmal yay tel, ip ve lastik gibi esnek ortamlarda yayılma hızı, atmanın birim zamanda aldığı yola göre hesaplanır. Esnek yay üzerinde ilerleyen dalganın herhangi bir noktasının birim zamandaki yer değiştirmesine dalganın yayılma hızı denir.

Sonraki Konu

Düzlem Ayna

Düzlem ayna, düz aynada ışığın yansıması, yansıma kanunları, görüntü sayısı bulma, aynanın döndürülmesi, aynanın döndürülmesi, düz aynada görüntünün özellik

Bir yorum

  1. Atmaların t 2t vb. sure sonraki görünümleri soruluyor sorularda bu tür sorularin nasil cozuldugu hakknda bilgi verir misiniz?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.