Anasayfa / 10. Sınıf Fizik Konuları / Elektroskop ile Yük Tayini

Elektroskop ile Yük Tayini

ELEKTROSKOP İLE YÜK TAYİNİ

Bir cismin yüklü olup olmadığını yüklü ise yükünün cinsini ve miltarını öğrenmeye yarayan alete elektroskop denir. Elektroskobun topuz ve yapraklar olmak üzere iki kısımdan oluşur. Nötr bir elektroskobun daima yaprakları kapalıdır. Elektroskop herhangi bir yükle yüklenirse yaprakları açılır.

 

elektroskop2

 

Yüksüz (Nötr) bir elektroskoba yüklü yüklü bir cisim dokundurulduğunda cisimdeki yüklerin bir kısmı elektroskoba geçer. Bu yükler elektroskobun topuzuna ve yapraklarına dağılır. Yapraklardaki yükler birbirine itme kuvveti uygulayarak yaprakların açılmasını sağlar. Yapraklardaki yükler ne kadar fazla ise yapraklar o kadar fazla açılır. Elektroskobun topuzu topraklanırsa elektroskop nötrlenir ve yapraklar tekrar kapanır.

Bir Cismin Yükünü Bulma

Elektroskop ile bir cismin yükünü bulmak için 2 farklı yol izlenebilir. Birincisinde Yüklü elektroskoba yüklü cisim dokundurularak, diğerinde ise yüklü elektroskoba yüklü cisim yaklaştırılarak. Her iki durumda yapraklarda meydana gelen değişikliğe göre yüklü cismin yükü ve miktarı bulunabilir.

1- Yüklü Bir Cismi Yüklü Bir Elektroskoba Dokundurma:

Öncelikle yüksüz elektroskobun topuzuna yükü bilinen bir cisim dokundurularak yüklenmesi sağlanır. Daha sonra yükünü öğrenmek istediğimiz Cisim yüklü elektroskoba dokundurulur. Yaprakların durumuna göre dokundurulan cismin yükünün cinsi ve yük miktarı bulunabilir buna göre; yüklü bir elektroskoba yüklü bir cisim dokundurulduğunda yapraklarda 5 farklı durum gözlenebilir. Bunlar:

elektroskop-yuklu-ise

1) Yapraklar Biraz Açılır İse: Yüklü elektroskoba yüklü cisim dokundurulduğunda yapraklar biraz açılıyor ise elektroskop ile cismin yükü aynı işaretlidir.

2) Yapraklarda Değişme Olmaz İse: Cisim elektroskoba dokundurulduğunda yapraklarda bir değişiklik olmuyor ise cismin yükü ile elektroskobun yükü aynı işaretlidir. 

 3)Yapraklar Biraz kapanıyor ise: Cisim dokundurulduğunda elektroskobun yaprakları biraz kapanıyor ise burada üç farklı durum oluşur;

a) Cismin yükü ile elektroskobun yükü aynıdır. Yük miktarı için kesin bir şey söylenemez

b) Cismin yükü ile elektroskobun yükü zıttır ve elektroskobun yükü cismin yükünden fazladır. (qc <qe )

 c) Cisim Nötrdür. 

4) Yapraklar tamamen kapanıyor ise; Cisim dokundurulduğunda elektroskobun yaprakları tamamen kapanıyor ise elektroskop nötr hale geçmiştir. Bu durumda cismin yükü ile elektroskobun yükleri zıt işaretli ve yük miktarları birbirine eşittir. (qc =qe )

5) Yapraklar Kapanıp Tekrar Açılıyor İse; Bu durumda elektroskop ile cisim zıt yüklüdür ve cismin yükü elektroskobun yükünden fazladır. (qc >qe )

2- Yüklü Bir Cismi Yüklü Bir Elektroskoba Yaklaştırma:

Yüklü bir elektroskoba yüklü cisim yaklaştırıldığında yapraklarda 4 farklı durum ortaya çıkar. Bunlar;

a) Yapraklar Biraz açılır: Bu durumda Elektroskobun ve cismin yükü aynı işaretlidir.

b) Yapraklar biraz kapanır: Bu durumda elektroskobun ve cismin yükü zıt işaretlidir.

c) Yapraklar tamamen kapanır ise: elektroskobun ve cismin yükü zıt işaretlidir.

d) Yapraklar kapanıp tekrar açılır ise: Elektroskop ile cisim zıt yüklüdür.

**** Nötr bir cisim yüklü elektroskoba yaklaştırılırsa elektroskobun yaprakları biraz kapanır.

**** Unutulmamalıdır ki Cisim ile Elektroskop arasında yük alış verişi olabilmesi için potansiyellerinin ( yük yoğunluklarının) farklı olması gerekir. Daima potansiyeli fazla olandan az olana geçiş yük akışı gerçekleşir. Yükü fazla olandan yükü az olana geçiş sadece özdeş cisim veya elektroskoplar arasında gerçekleşir.

Sonraki Konu

Düzlem Ayna

Düzlem ayna, düz aynada ışığın yansıması, yansıma kanunları, görüntü sayısı bulma, aynanın döndürülmesi, aynanın döndürülmesi, düz aynada görüntünün özellik

Bir yorum

  1. Yorumlarınız bizim için değerlidir. Yorum veya teşekkürlerinizi bekliyoruz

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.