Düzlem Ayna

DÜZLEM AYNA

Düz ayna veya düzlem ayna düzgün yüzeyli bir camın arka kısmı sırlanarak elde edilen aynaya düzlem ayna denir. Düzlem aynaya gelen ışınlar tam yansıma yaparak geldiği ortama geri dönerler.

Yansıma bir ışığın diğer ortama geçemeyip geldiği ortama dönmesine yansıma denir. Yansıma bir kural içerisinde gerçekleşir.

Yansıma Kanunları

1-) Bir ışın yüzeye çarptığında, yüzeyin normali ile eşit açı yapacak şekilde yansır.  Gelen ışın ile yansıyan ışının normalle yaptığı açı daima eşittir.

2-) Gelen ışın, yansıyan ışın ve Yüzeyin normali aynı düzlem üzerindedir.

3-) Normalin üzerinden gelen ışın kendi üzerinden yansır.

Burada dikkat edilmesi gereken bir konu gelme açısı veya yansıma açısının aynanın yüzeyi ile yapılan açı olarak alınmasıdır.

Yüzeyin Normali: (N) Yüzeyin normali yüzey doğrusuna çizilen dikmedir. Daima yüzey ve yüzeyin normali bir birine diktir. Küresel yüzeylerde ışığın temas ettiği noktaya çizilen teğete dik olmak zorundadır. Teğete çizilen dik kürenin merkezinden geçer yada merkezden ışığın temas ettiği noktaya çizilen doğru yüzeyin normalidir.

4-) Gelen ışın x açısı kadar döndürüldüğünde yansıyan ışın ters yönde x açısı kadar döner.

5-) Gelen ışının doğrultusu ve yönü değiştirilmeden ayna x açısı kadar dönerse, yansıyan ışın aynı yönde 2x açısı kadar döner.

Düz Aynada Görüntü Çizimi

a. Noktanın görüntüsünü bulma

Düz aynada bir noktanın görüntüsünü bulmak için noktadan aynaya iki tane ışın gönderilmelidir. Bu gönderilen ışınların yansımaları çizilir. Yansımaların aynanın arkasına doğru uzantıları çizilir. Bu uzantıların kesim noktası aynanın arkasındaki bir noktada kesişir. Uzantıların kesiştiği nokta başlangıçtaki noktamızın görüntüsüdür.

İkinci bir yöntem ise Simetrisini bulma yöntemidir. Noktadan aynaya dik olmak şartıyla bir doğru çizilir. Bu doğru aynanın arkasına doğru devam ettirilir. Bu doğru üzerinde noktanın aynaya olan uzaklığı ile eşit olacak nokta belirlenir. Böylelikle noktanın görüntüsü bulunmuş olur.

b. Cismin Görüntüsünü Bulma:

Cismin görüntüsünü bulmak için cisim üzerinde en az iki nokta seçilir. Bu noktaların görüntüleri ayrı ayrı bulunur. Daha sonra noktalar birleştirilerek cismin görüntüsü bulunmuş olur.

Görüntünün Özellikleri

  • Cismin görüntüsü aynanın arkasındadır.
  • Görüntü cisme göre düzdür.
  • Görüntünün boyu cismin boyuna eşittir.
  • Görüntü sanaldır.

Düzlem Aynada Görüş Alanı


Bir düzlem aynaya bakıldığında aynada görülen bölgeye görüş alanı denir. Gözlemcinin aynadaki görüş alanı bulunurken gözlemciden aynanın alt ve üst noktalarına iki tane ışın gönderilir ve yansımaları çizilir. Yansıyan ışınlar arasındaki bölge gözlemcinin görüş alanı olur.

Görüş alanı bulunurken ikinci bir yöntem gözlemcinin aynaya göre görüntüsü bulunur. Gözlemcinin görüntüsünden aynanın sınırlarına doğrular çizilir. Çizilen doğruların aynanın ön tarafında kalan bölgesi görüş alanını verir.

Yukarıdaki şekilde G noktasındaki gözlemcinin aynadaki görüş alanı çizilmiştir. Buna göre gözlemci D ve C noktalarının görüntülerini aynada görebilir. Ancak A ve B noktalarının görüntülerini aynada göremez çünkü görüş alanı dışında kalmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken mevzu gözlemci aynaya bakmadan A ve B noktalarını görebilir veya A ve B noktalarının aynalarda görüntüsü oluşur. Ancak gözlemci bulunduğu noktadan A ve B’yi aynada göremez.

Düz aynada görüntü sayısı

İki veya daha fazla aynanın olduğu sistemlerde görüntü sayısı bulunurken cisimden her aynaya ayrı ayrı ışın gönderilir ve her ışının sistemdeki maksimum yansıma sayısına bakılır. Her yansıyan ışın aynada bir görüntü oluşması demektir. Kısaca yansıyan ışın kadar görüntü oluşur. Burada maksimum yansıma elde edebilmek için aynalara en küçük açı yapacak şekilde ışın gönderilmesi gerekir.

Aynalar bir noktada kesişiyorlar ise maksimum görüntü sayısı formülle de hesaplanabilir. Ancak bu formül sadece birbirini kesen aynalarda kullanılmalıdır.

Bu konu ile ilgili konular:

Işığın yansıması 6. sınıf        Aynalarda görüntü ve özellikleri 

Küresel aynalarda görüntü ve özellikleri     Aydınlanma ve ışık şiddeti

 

Sonraki Konu

Aydınlanma ve Işık Şiddeti

Işık şiddeti, ışık akısı ve aydınlanma şiddeti nedir. Işık şiddeti bir kaynaktan çıkan fotonların sayısına bağlıdır. Foton sayısı kaynağın gücüne bağlıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.