Anasayfa / 10. Sınıf Fizik Konuları / Aydınlanma ve Işık Şiddeti

Aydınlanma ve Işık Şiddeti

AYDINLANMA VE IŞIK ŞİDDETİ

Işık Şiddeti

Bir lambanın birim zamanda yaydığı foton sayısı diyebiliriz. Birimi candela (cd) dır. Kaynağın yaydığı foton sayısı lambanın gücüne bağlıdır. Lambanın gücü arttıkça yaydığı foton sayısı artar. Işık şiddeti I ile gösterilir. Işık şiddeti temel kabul edilen büyüklükler arasında yer alır. Işık şiddeti sadece kaynağın özelliklerine bağlıdır.

Işık akısı

Kısaca bir yüzeye çarpan foton sayısıdır. Φ (fi) ile gösterilir. Birimi lümendir (lm). 1 cd ışık akısına sahip bir ışık kaynağından çıkan ışınların 1 m2 yüzeyde oluşturduğu ışık akısı miktarına 1 lümen (lm) denir.

Yüzeye çarpan ışık tanecikleri (foton) arttıkça ışık akısı da artar. Bir lambadan saniyede çıkan foton sayısı 1000 ise bu fotonlar yüzeye dağılır, yüzeyin küre şeklinde olduğunu düşünürsek kürenin iç yüzeyine çarpan foton sayısı lambanın yaydığı foton sayısına eşit olacaktır. Kürenin yarı çapı artırılsa bile kürenin iç yüzeyine çarpan toplam foton sayısında bir değişim olmaz. Bir lambanın küçük bir odaya takıldığını düşünürseniz odanın yüzeylerine çarpan toplam foton sayısı lambanın bir saniyede ürettiği foton sayısı kadar olacaktır. Aynı lamba daha büyük bir odaya takılırsa odanın yüzey alanı artmış olmasına rağmen odanın yüzeyine çarpan foton sayısı yine lambanın ürettiği kadar olacaktır. Bu nedenle ışık akısı yüzeyin büyüklüğüne veya yüzeyin kaynaktan uzaklığına bağlı olmayacaktır.

Şekildeki kürelerin yarıçapları birbirinden farklı olsa da kullanılan ışık kaynaklarının ışık şiddetleri aynı olduğu için kürelerin yüzeylerindeki toplam ışık akısı eşittir.

Kürenin belli bir açıya karşılık gelen yüzeyindeki ışık akısı açı/360o oranı ile çarpılarak bulunur. Örneğin kürenin yüzeyinin yarısı alınırsa ışık akısı miktarı da yarıya düşer.

Aydınlanma Şiddeti

Birim alandaki ışık akısına aydınlanma şiddeti denir. E harfi ile gösterilir. Birimi lüks’ tür. Işık akısı ile aydınlanma şiddeti arasındaki fark aslında çok basittir. Yüzeyin tamamına çarpan foton sayısına ışık akısı, yüzeyin 1 m2 sine çarpan foton sayısına ise Aydınlanma şiddeti denir.

Bir lambanın bir saniyedeki yaydığı foton sayısı (ışık şiddeti) 1000 olsun. Bu lambanın yüzeyi 10m2 olan yüzeye düşürdüğü foton sayısı (ışık akısı) 1000 olacaktır. Odanın 1m2 sine düşen foton sayısı (Aydınlanma şiddeti) 100 olacaktır.

Aydınlanma şiddeti kaynağın ışık şiddeti ile doğru orantılı dik uzaklığın karesi ile ters orantılıdır.

Bir odanın aydınlık olma miktarı aydınlanma şiddeti ile ölçülür. Büyük mekanlarda gücü daha büyük lamba kullanılır veya lamba sayısı artırılır. Bir ortamın aydınlanma şiddetinin az veya çok olması göz sağlığını etkileyen bir durumdur. Bu nedenle ortam belirli düzeyde aydınlanma şiddeti ile aydınlatılmalıdır.

Sonraki Konu

Düzlem Ayna

Düzlem ayna, düz aynada ışığın yansıması, yansıma kanunları, görüntü sayısı bulma, aynanın döndürülmesi, aynanın döndürülmesi, düz aynada görüntünün özellik

Bir yorum

  1. Teşekkür ederim aydınlanma ve ışık şiddeti güzel anlatılmış.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.