Mayoz Bölünme

MAYOZ BÖLÜNME

Mayoz, diploit hücrelerde kromozom sayısını yarıya indirerek haploit kromozom sayısına sahip gametler oluşturan özelleşmiş hücre bölünmesidir.

 

ÖNEMLİ !!

 

Mayoz bölünme ile üreme hücrelerinde kromozom sayısı yarıya indirilmiş ve o türün kuşaklar boyunca kromozom sayısı korunmuş olur. Bu durum tek bir DNA eşlenmesinden sonra arka arkaya iki hücre bölünmesiyle sağlanır.

Diploit canlılar mayozla haploit hücreleri oluşturur. Oluşan haploit hücreler gamet ya da sporlardır. Üreme hücreleri ve sporlar homolog kromozom çiftlerinin birer üyesini içerir.

Eşeyli üremede, döllenme sırasında gametler birleşir ve diploit kromozom takımı oluşur. Böylece mayoz bölünmeyle nesilden nesile genetik devamlılık ve kromozom sayısının sabit kalması sağlanır.

Eşeyli üremeyle bir türün bireyleri arasında genetik çeşitlilik artar. Anneden ve babadan gelen ve farklı özellikleri taşıyan kromozomlar döllenmeyle bir bireyde toplanır.

Mayoz bölünmeyle üreme hücreleri meydana gelir. Farklı genetik özelliğe sahip gametlerin birleşmesi ile zigot oluşur. Oluşan zigotun mitoz bölünmeler geçirmesiyle yeni canlının

gelişimi başlar.

Mayoz bölünme birbirini takip eden mayoz I ve mayoz II olmak üzere iki bölümden oluşur. Mayoz sonucunda dört kardeş hücre meydana gelir, bu hücrelerin her biri ana hücrenin yarısı kadar

kromozoma sahiptir. Her iki bölünmede de mitoz bölünmede olduğu gibi profaz, metafaz, anafaz ve telofaz evreleri görülür.

Mayoz geçiren bir hücre tekrar mayoz geçiremez ancak mitoz bölünme geçirebilir.

 

                              mayoz genel              

 

 

 

MAYOZ BÖLÜNME EVRELERİ

  1. 1)İNTERFAZ EVRESİ : 

 mayoz interfaz

 DNA hücrede mitoz bölünmedeki gibi eşlenir.

 

 

 Her bir kromozom genetik olarak özdeş iki      kromatitten oluşur.

 Kardeş kromatitler sentromer bölgesinden    birbirine bağlıdır.

  Varsa  sentrozomlar eşlenir.

  İnterfaz evresinde üreme ana hücresinde  büyüme, solunum, protein sentezi gibi metabolik  olayların hızı çok yüksektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2)MAYOZ I EVRESİ

Mitozda olduğu gibi çekirdek bölünmesi ve sitoplazma bölünmesi olmak üzere iki ana evrede incelenir.

 

ÇEKİRDEK BÖLÜNMESİ (KARYOKİNEZ)

 

PROFAZ I :  Mayoz bölünmedeki en önemli evredir. Çünkü mayoz bölünme ile mitoz bölünme arasındaki en önemli farklılıklar bu evrede görülür.

Profaz I ‘de mitoz bölünmenin profazında meydana gelen tüm olaylar gerçekleşirken ilave olarak           “ tetrat” , “ sinapsis” ve “ krossing- over” gerçekleşir.

 

TETRAT: Profaz I de hücredeki  homolog kromozom çiftlerinin (biri anneden diğeri babadan gelen kromozom çiftleri) bir araya gelerek oluşturduğu yapıya “ tetrat ” denir.

 tetrat 1

ÖNEMLİ !!

Her bir tetrat birbirinin homoloğu olan İKİ KROMOZOMDAN meydana gelir.

Her kromozom İKİ KROMATİTTEN  oluşur.

Her TETRAT DÖRT KROMATİTTEN oluşmuşur.

 

 

 

SİNAPSİS: Tetratı oluşturan kromatitlerden kardeş olmayan kromatitlerin birbirine yaklaşarak sarmal bir yapı oluşturmasına “ sinapsis” denir.

  sinapsis

   Sinapsis sırasında kromatitler birbirleriyle temas ederler. Bu temas bölgelerine ise “ kiazma noktası “ denir.

 

 

 

 

KROSSİNG- OVER : Tetratı oluşturan kromatitlerden kardeş olmayan kromatitler arasında gen alışverişi gerçekleşebilir. Bu olaya “ krossing- over “ denir.

 

 kross

ÖNEMLİ !!

Krossing- over ile yeni gen dizilişleri meydana gelir ve aynı türün bireyleri arasında farklı özelliklerin ortaya çıkmasını sağlamış olur.

Ancak krossing- over her tetratta görülmeyebilir.

Krossing – over meydana gelme ihtimali kromozom üzerindeki genlerin uzaklığıyla doğru orantılıdır.Bir kromozom üzerindeki iki gen arası uzaklık ne kadar fazla ise bu iki genin krossing –over ile birbirinden ayrılması o kadar fazladır.

[ot-video type=”youtube” url=”https://www.youtube.com/watch?v=WFxfgbo2M18″]

Sonraki Konu

Oksijenli Solunum 2

Hücrede enerji ihtiyacının karşılanması amacıyla organik besin monomerlerinin oksijen kullanarak inorganik maddelere kadar parçalanmasına OKSİJENLİ SOLUNUM denir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*